KADAI GRAU A TA?

Moi Shawng de grai a tsam rawng ai chyahkrai la sha masum nga ma ai da. Shan nau ni marai masum hta grai tsawm ai kanau numsha langai mi mung lu ma ai. Shan hte gaw dai tsawm ningli kanau num sha hpe grai tsaw ra ma ai da.

Lani mi hta shan nau ni masum gaw nam de shan gap hkawm na matu bawngban ma ai. Raitim kanau hpe hkrai gara hku mung n gwi tawn da ai majaw myit yak nga ma ai.

Grai sawn sumru ngut ai hpang shan nau ni masum gaw kanau num sha hpe shaga nna, “ Tsaw ra ai kanau e, hpu ni marai masum nam de shan gap sa ai shaloi, nta chying hka ni pat nna sha nga u dai na de jan du jang she bai wa na re, gara de mung hkum pru hkawm yaw” nga nna htet da n htawm, nam de jaugawng gawng sa mat ma ai.

Dai hpang Tsawm ningli kanau mung nta bungli ni galaw rai let nga nga ai. Gade nna yang summwi lapran na nat dingla gaw, tsawm shayi hpe mu jang grai tsaw ra mat ai majaw, summwi lapran na pyen yu wa nna, tsawm shayi hpe shapoi la nna, summwi lapran hta ka-up let makoi kau da sai.

Shana de kahpu ni masum bai du wa ai shaloi, kanau hpe tam yu yang kanau hpe nmu tam ai majaw grai myit tsang mat ai. Makau grup yin hkan shaga marawn hkawm yu tim kanau a nsen hpe nna jang grai myit htum ai hte yawn mau dung nga ma ai. Dai shaloi kahpu kaba Ma Gam wa gaw, “an nau ni ndai hku yawn dung nga yang gaw n mai sai, anhte a kanau tsawm htum shayi hpe she mu hkra tam na ladat she shaw yu sa ga” nga nna bawng ban ma ai. Dai shaloi Ma La gaw, ngye a atsam gaw hka kata hta hkrat nga ai samit hpe pyi mu lu ai atsam nga ai nga tsun ai, Ma Naw wa gaw lamu na hkrat wa ai marang si hpe pyi lahkawng brang di lu gap n ngai, Ma Gam wa gaw, lamu na hkrat wa ai hpa hpe rai tim lu rim ai, nga nna shan hte a atsam ni hpe tsun jahta hkat ma ai . Kahpu kaba wa gaw “ Dai ni kaw nna an hte a kanau tsawm shayi hpe mu hkra an nau ni a atsam hte tam sa wa sa ga” nga nna pru sa wa ma ai.

Dai shaloi Ma La wa gaw summwi grai htat nna sin nga ai hpe mu jang shi a myi hte a zi yu dat wu ai dai shaloi nat ding la langai mi gaw shan hte kanau tsawm shayi hpe summwi hte ka-up nna ahpum da ai hpe mu dat wu ai, dai shaloi kaphu Ma Naw hpe tsun dan dat wu ai dai shaloi Ma Naw gaw shi a ndan hte summwi lapran na nat dingla hpe shading nna gap dinggren dat wu ai, nat dingla mung shi a salum hta ndan pala jung nna kajawng ai hte tsawm htum shayi hpe tat jahkrat kau dat ai. Dai shaloi Ma Gam wa gaw kalang ta kanau tsawm htum shayi hpe rim kajau la kau wu ai rai. Kadai a atsam grau a ta?

Ndai maw moi a lachyum gaw kadai mung kadai na grau ai atsam marai hpe myit hkrum mangrum ai hte jai lang yang gade yak ai bungli rai tim, langai mi nlu galaw ai bungli hpe langai mi lu galaw ai re majaw lam shagu hta awngdang lu nga ai rai.

MATUT HTI NA »

Nai Mam La ai Majun Maumwi a lam

Magaw shanghkai Yaw hte, Wang Dai Ju Lawn shayi a kasha, kashu ni hpung Tibet gindang hte Mali Hku Majoi lapran e nga yang, jamjau chyaren hkrum kawsi hpang gara nga yak la ai hte galaw lu galaw sha na matu nhtu nwa ni n lu mat ai majaw, n mai byin ai mau-mwi hpe nat jaw htung tara hta dai ni du hkra wundung la wunpawng Jinghpaw masha ni tsun jahta, htik lang nga ga ai.

Wundung la, Wunpawng Jinghpaw masha ni hpa majaw nga yak jamjau na ta? Ka-ang shingra kaw wa nga nga yang, nai mam n lu , n nga ai majaw dai wundung la wunpawng sha ni gaw, hpun wu, hpun wawp, kamu makrat namlaw namlap laihkru laiba ni hpe sha di nu sha, katsing kalang di sha ma ai majaw, hkum gawng lasi shing-yan lapyi rai hkam sha yak nga yang, ubyit ni a manaw matu hta mam shadung akatsing sha rai kap pru wa ai hpe hkap mu ma ai. Shaloi wundung la wunpawng Jinghpaw masha ni gaw anhte pyi nai mam n lu sha ai majaw mungkan ntsa e hpun wu hpun wawp, namlaw namlap laihkru laiba, kamu makrat katsing ni di sha nna hkum gawng lasi si wa nga ga ai. Ubyit ni e, nanhte a n-gup manaw hta gaw mam shadung zawn san ai mi she kap nga malit dai le, kanang na lu sha myit ta? Ngu san dat mu ai da.

Shaloi , ubyit ni bai htan tsun ai gaw, re ai mam shadung rai mali ai, ngu mu ai da. Bai matut tsun dan mu ai gaw, jan shata ga e lu baw sha baw nai mam law law tu nga ai. Dai kaw na lu sha ga ai, ngu bai tsun dan dat mu ai da. Wundung la wunpawng Jinghpaw masha ni gaw ubyit ni tsun dan ai ga hpe na lu ai majaw, jan shata ga de na nai mam hpe kaning di nna lu la na lam hpaji jaw na salang she tam saga nga ma ai da. Dai hpaji jaw na salang ni gaw, lawu de na salang ni rai nga ma ai.

1. Chyin ning nyi wa

2. Zai u hkrai wa

3. Malan ting ru wa

4. Nchyun Naw Du Bu

Ndai lahta de na hpaji jaw la na salang mali gaw, wundung la wunpawng Jinghpaw masha ni kaw sa du nna hpaji jaw mu ai da. Dai salang ni hpaji jaw ai gaw, mungkan ga ntsa hkrung mahkrung rai baw yawng hpe she shaga jahkum dat yu mu, ngu tsun ma ai. Dai ga na lu ai hte maren wundung la wunpawng Jinghpaw masha ni gaw mungkan ga ntsa na hkrung ai baw myu yawng hpe jahkum nna shaga dat manu ai da.

Ya, hkrung ai baw amyu yawng hte shaga ai hte maren, du sa zup masai. Shaloi , wundung la wunpawng Jinghpaw masha ni tsun ai gaw, mungkan ga ntsa asak hkrung ai baw yawng kawsi hpang gara hkrum nna nga nga ga yang gaw kaning rai galu kaba wa na ga ta? Ubyit ni tsun ai gaw, jan shata ga de nai mam nga nga ai lam tsun dan ma ai. Dai majaw, jan shata ga de na nai mam hpe kadai mahtang wa lung la lu na rai nga ga ta? Lu la hkra kadai wa shakut na ga ta? Kadai wa lit la lung na rai nga ga ta? Ngu san dat ma ai da.

Shaloi, uloi hte gumra gaw, an lahkawng jan shata ga de na nai mam hpe lu la hkra shakut nna lung wa la na ga ai ngu, lit la ya manu ai da.

Jan ga du jang, E....Nu wa mam jan mam wa ni e..... an lung wa ai lam hpe she naw tsun dan na ga ai law. Le....mungkan ga na wundung la wunpawng Jinghpaw sha ni gaw kawsi kyet nna si na tai nga masai. Hpun wu hpun wawp na makrat kamu sha tam sha, laihkru laiba ni sha sha nna nga bu nga ma ai. Wundung la wunpawng masha ni hpe sa sharing shachying ya yu marit law, ngu hpyi nem tawngban ma ai. Dai majaw jan shayi sha hkrai Nang mam sum ji hpe jaw ya dat manu ai rai. Ndai maumwi hpe dai ni du hkra wundung la wunpawng Jinghpaw masha ni gw, uloi wa hte gumra wa yan e jan shata ga de na nai mam wa lung la ya ai kaw nna lu lu, lu sha wa ga ai hku nna tsun hkai nga ga ai rai. Ndai maumwi hpe lai wa sai shawng nga shawng pra ai Ji Ke Woi Ke ni a matsun htet da ai ga hpe ka matsing da ya ai lam re ai.

MAM JAN BAI WA MAT AI LAM

Lahta na ka madun tsun tawn da ai mam lu sha ai lam hpe uloi yan gumra wa gaw shawng nnan lang ngu na hta jan shata ga de wa lung la ai mam rai nga ai. Uloi yan gumra wa gaw, jan shata ga de na mam hpe lu la hkrat wa ai raitim, mam a manaw shingnan hkai nmai, lu ai baw hte sha ai baw , tsawm hpa nampu nampan ni n lawm ai mam shi chyu sha rai nga ai. Mam shi nan mung ahpyi n kap ai, n-gu tum leng leng rai asi si ai mam rai nga ai. Dai majaw mam gaw n htu baw sha ra ai rai nna hpun nhpang hta si nga ai kaw nna, numlet numhprang, lai wa lai sa masha shagu mungkan mara mi rai roi rip ai hku nhpye hkan ndum hkan, ndaw nhta rai di mayut gun nna du ai shara daru danam hkan kam mara rai madu myit du ai hku nna ju shadu sha hkawm bu wa ma ai.

Dai sha nrai, dusat du myeng rai nga ai wa du wa tsa, chyahkyi shan nga, du dumsi, uri ugan ubyit utsa, uhkru uhka, u hkun dung yun ugyin kayang dingsoi dungmang, hkintawng bau ma latung tinghkra, yu htungpyu ni, nau ni nau roi la ma ai. Dusat nau ju, lai wa lai sa nau pru ai majaw, ka-ang shing-ra ga hpe gaw nlu sharing na nngai , nga nna mam jan tsun ai gaw shinggyim masha wundung la Wunpawng Jinghpaw masha ni e, ngai mam jan gaw nu, wa ni nga ai jan ga shata ga de naw wa mat na ni ai.

Dai re ai majaw nanhte wundung la wunpawng masha ni ngai wa mat ai hpang e lu sha nga na matu malu masha hpe ngai matsun da na n ngai. Dai gaw, ndai laihkru laba, ndai n-yu nai ndai nchyaw mayin ni hta ndaw lan dung chyi yawn, nsa bandum bawn shadung da ya sai. Ndai lai hkru lai ka hpe mu in la mu, ndai n-yu nnoi nai hpe htu nna sha mu ngu nna ngai mam jan gaw tsun, numhtet ga ndai matsun, numra ga run da ni ai. Ya ngai mam jan gaw nu wa ni nga ai jan shata ga de naw wa mat sana ni ai lu yaw, nga nna shakram kau da manu ai rai.

Source; LA GINTAWNG MAGAZINE VOL. 3, MANMAW BUGA HKALUP HPUNG

MATUT HTI NA »

WOI WUHPUNG MAUMWI

Labang Uma

Mungkan hta shinggyim masha ni hpe manu dan ai asak hkrum lam hpe jaw lu hkra sharin achyin ai lam hta, maumwi hpe jai lang ai ladat jaw lu hkra sharin achyin ai lam hta, maumwi hpe jai lang ai ladat hpe amyu shagu jai lang ai hpe mu lu ai. Ndai laika hta mung, maumwi langai hpe htai la nna anhte Wunpawng sha ni a shawng lam a matu kasi la lu hkra ngu, “Woi wuhpung maumwi” hte sharin jaw dat ai re.

Moi......... shawng de Woi wunawng kaba nga ai da. Dai woi wunaung hpe woi awn ai woi ningbaw ningla gaw grai zen ai hte woi kyin-yu wa mung grai zen ai da. Dai majaw woi wunawng hta lawm ai woi ni gaw shanhte ningbaw ningla ni hpe grai kam hpa ai hte wuhpung n karan gwi ma ai.

Dai majaw woi wunawng gaw lani hte lani woi kasha ni law jat wa ai hte woi sanit tsa law wa ma ai da. Grai kung zet ai woi ningbaw ningla ni gaw woi sanit tsa daram hpe myit dik ai lam jaw lu hkra grai shakut let woi awn ma ai da.

Dai wuhpung hta lawm ai woi ni gaw shada da nang shoi nang sha n nga ai sha grai myit hkrum let, ningbaw ningla ni a ga hpe madat mara ma ai da. Ndai woi wuhpung grai kaba ai majaw lani mi shanhte shat tam rawt jang bum yi marawn nawng nawng krin mat hkra re da.

Dai majaw bum yi galaw da ai shinggyim masha ni gaw ndai woi sanit tsa hpe gasat kau lu na matu ladat amyu myu shaw let woi hpyen hpe gasat ma ai da. Ndan pala hte gap ai, Htunghpau hte gap ai, Chyinghtep hte hkam ai, raitim woi ni shada da pawn ba hkat ai majaw woi sanit tsa jan gaw shinggyim masha ni a gasat gala ai hpe hkrat sum ai lam grai yawm hkra ninghkap lu ma ai.

Shinggyim masha ni ndai woi ni hpe anhte ndang kau lu ai rai yang, anhte hpa sha na n lu na re. Dai majaw ndai woi ni hpe gasat shamyit kau na matu bawngban ma ai da. Lani mi na aten hta shinggyim masha ni gaw woi ni hpe shamyit lu na matu maw lanyet dawdan masai da oi.

Yi ya langai hta tsa yam kaba law law hte nang hpam gung tsi amyu myu tawn da ma ai da. Woi, nri, ningwa, batbau hte laknak amyu myu tawn da ma ai da. Woi ni mung shawoi na hte maren lu sha tam sha na matu yi ya de wam sa ma ai da. Shaloi shinggyim masha ni tawn da ai nang hpam malu masha amyu myu hte tsa yam kata na, tsa-pa, tsahku, ni hte kaga nang hpam malu masha ni hte lu sha lu nna nang bri bra wa sai da.

Tsa nang wa ai majaw shinggyim masha ni tawn da ai nhtu, nri, ningwa ni hpe hta lang nna shada da gasat hkat rai wa sai. Nhkau woi ni gaw nang hpam gung amyu myu a majaw nang si mat ma ai da. Woi ni shada da sat hkat ai sai wulu la-ing gaw n htum hka yam zawm lwi yawng nga sai da. Woi ni tsa nang nna, sat hkat ai hpe shinggyim masha ni gaw matut htim gasat na hkyen nga ma ai da. Shinggyim masha ni gaw ndai woi wuhpung hpe tsep kawp shamyit kau na ngu htim gasat ma sai da. Raitim woi amyu htum hkra dang kau lu ai gaw n rai nga ai.

Ndai maumwi hpe hti nga ai anhte Wupawng amyu sha ni yawng, ndai maumwi hte lakap nna dai ni na aten hta anhte hkrum hkra nga ai mabyin hpe mahtai tam la ga law.............

Sourec; MYIHTOI MA MAGAZINE 2004-2005

MATUT HTI NA »

MAJOI SHA-U hte JA NYI YAN JA NGA

Moi shawng de Mungkan ga hta majoi sha-u ing ai da. Majoi sha-u ing ai shaloi Ja Nyi hte Ja nga ngu ai shan nau gaw chyingtawt langai mi kaw rawng nna lawt masai. Ja Nyi gaw num kasha rai nna, Ja Nga gaw la kasha rai nga ai.

Shan gaw hka hkyet wa sai hte chyingtawt kaw nna ga de pru wa ma ai. Mungkan ga a katsi a katsang rai nga ai hpe mu ma ai. Shan nau gaw lu sha hte shingbyi shara tam hkawm ma ai. Shaloi krung sin wa langai mi kaw wan hkut mawng ai hpe mu ma ai majaw dai de shani sa wa ma ai. Shan dai shara de du ai shaloi shalawa Jahtung dingla langai mi dung nga ai hpe mu hkrup ma ai. Shalawa dingla mung grai kabu ai hte shan hpe rim la nna “sha shan pru wa ra, Lu sha mung du sa” ngu tsun wu ai.

Ja Nyi yan Ja Nga mung grai hkrit kajawng ai hte lawt lu lam tam ma ai. Dai majaw shan gaw:- “Ji dwi e anhpe sha kau na rai tim hka sha gaw jaw lu mi grai hpang gara nga ga ai” ngu tsun ma ai. Shalawa dingla mung hka jaw lu ngu yang hka n nga ai majaw hka ja sa mat sai. Raitim hka nhtung baw ai majaw hka alawan n hpring hkraw nna aten shama nga ai laman Ja Nyi yan Ja Nga hprawng mat ma ai.

Shan gaw hprawng hkawm let Myit htum let Mahtum Mahta ga de du masai. Mahtum Mahta dingla hpe mu nna “Ji dwi e an nau hpe makoi da mi, Shalawa jahtung dingla kaw nna hprawng lawt ai rai ga ai, ya shi hkan shachyut nang ai re” ngu mu ai.

Mahtum Mahta dingla mung shan hpe karap luding e makoi da wu ai. Kaja wa sha Jahtung dingla mung Mahtum Mahta dingla kaw sa du nna-“Jahkrai ma yan nau nang de ndu ma ni? Nang e lagaw hkang htum sai” ngu san wu ai.Mahtum Mahta dingla gaw “N du n pru ma ai” ngu htan wu ai. Dai ga ni hpe Ja Nyi yan Ja Nga na nna “ Ya chyawm gaw Shalawa dingla hkan du wa ra ai , an nau n lawt lu na saga ai” nga nna lagu hkrap ai majaw shan a myi prwi si ni chying hkyen de kahte hkrat wa sai. Shalawa Jahtung dingla gaw dai kahte hkrat ai myi prwi si hpe ahtawk mata yu yang grai mu dum wu ai. Dai majaw shi gaw-

“Ndai kahte hkrat ai ntsin gaw hpa ntsin rai ta, grai mu ai she rai nga ai” ngu wu ai. Mahtum Mahta dingla mung-

“Dai gaw Sana tsahku re” ngu tsun wu ai. Shalawa jahtung dingla mung:-

“Sana tsahku ya lu n mai i?ngu hpyi yang Mahtum Mahta dingla gaw:-

“Ya garai n tai shi ai lu mayu yang sanit ya ngu ai shani bai sa rit” ngu tsun wu ai.

Mahtum Mahta dingla gaw sanit ya ngu na shani tup shatdi ngu ai didam kaba langai mi kaw hka hpunlum shadu da nna hpri sumprang mung ju jahkyeng da wu ai. Dai shani jang Shalawa dingla gaw “Sana Tsahku” lu na matu du sa wa ai. Shaloi mahta dingla gaw:-

“ Shalawa Jahtung dingla e Sana Tsahku lu na rai yang gaw hku wat chying hka de sa nna, n-gup mahka u law, n-gau mala u law ngu tsun wu ai. Shalawa wa n-gup mahka nna tsap jang Mahtum dingla gaw Shalawa a n-gup de hka hpunlum ru jaw ya nna hpri sumprang hte mung n-gup galun a chyaw ya wu ai. Shaloi Shalawa dingla gaw garai machyi ai hte-

“Ji e ya ngai kaning rai na law” ngu jahtau wu yang Mahtum Mahta dingla gaw:-

“Le rum wu –na dawng su nga ai de sit sa u” ngu dat wa ai, Dai majaw Jahtung nta ni gaw maling mala hkrung sin wa hka rum wu-na dawng nai su” re ai shara hkan nga ra mat ai rai nga ai.

Jahtung dingla wa mat ai hpang Mahtum Mahta dingla gaw Ja Nyi yan Ja Nga hpe lupding kaw nna shayu la let nta sin shangun mu ai. Lani mi hta Mahtum Mahta dingla gaw Ja Nyi yan Ja Nga hpe:-

“Nan nau gaw nta sin nna chyu nga yang n mai ai, tsun dim nna nga sa hkwi mu” ngu tsun wu ai. Dai majaw shan gaw “Yun Lang” ngu ai tsun hpe sa dim ma ai. Shan nau gaw nahtam lap hpe ru shatai nna Nga htawk ai majaw hkum ting kaya mat ma ai. Shing rai kaya ai majaw mahkyit hkrai mahkit rai, n dawng na dawng n mu na hpe mu hkat nna kahpu madin dai shari waw mat sai. Dai hpang shan gaw ma langai mi shaprat masai. Shan gaw dai shani kaw nna ma woi let nta e chyu nga ma ai. Shaloi Mahtum Mahta dingla gaw:-

“Nan lahkawng ma woi nna chyu nmai ai, yi sa masu” ngu tsun nna, shan lahkawng yi sa ai ten hta ma hpe shi woi ya wu ai. Lani mi hta dai ma gaw hkrap chyu hkrap rai kade asawng shayu timung hkrap n zim hkraw ai. Dai majaw Mahtum Mahta dingla gaw grai masin pawt ai hte:-

“Ma nang hpe ngai azat aza di kau de ga” ngu shazim yang ma kasha gaw hkrap zim ai hte mai wa ai. Dai hpang hkrap chyu bai hkrap ai. “Azat aza” di kau di ga ngu yang she hkrap zim nna bai mani wa ai. Dai majaw Mahtum Mahta wa gaw dai ma hpe sat nna azat aza di kau wu ai. Dai hpang langa tawng langai mi daw la nna yup ra e tawn n-htawm nba hte jahpun da wu ai. Shingdi pu sin ni hpe kadoi ahkyep yang sin machyin mi npu de hkrat lut mat nna lapawp tai mat sai.

Shana de jan du nna Ja Nyi yan Ja Nga n’ta wa yang Ja Nyi gaw ma hpe chyu jaw na matu Mahtum Mahta hpe:-

“Ji dwi e ma hpe chyu jaw na matu woi wa ya rit” ngu tsun wu ai. Shaloi Mahtum Mahta dingla gaw:-

“Nan grai ba na manit dai. Ngai shadu da ai hpa shawng sha la mu, ma gaw yup pyaw nga ai” ngu tsun wu ai. Shan nau mung hpa lu ngut ai hte Ja Nyi gaw ma hpe chyu jaw na ngu yup ra e nba hpun gaw yu yang ma n’re ai sha langa tawng re ai majaw grai mau mat ma ai. Dai majaw shan gaw Mahtum dingla hpe :-

“Ji dwi e an a yup ra kaw langa tawng sha nga ai, ma gaw kanang rai sata?ngu san mu ai. Shaloi Mahtum Mahta dingla mung:-

“Nan a kasha hpe nan sha kau manit dai” ngu tsun wu ai. Dai ga na ai majaw Ja Nyi yan Ja Nga gaw yawn ningtsang hte hkrap nna chyu nga masai. Dai majaw Mahtum Mahta dingla gaw:-

“Nan a kasha hpe mu mayu myit yang gaw le jahku numshe de sa masu, nan a kasha hpe mu na myit dai” ngu tsun wu ai.

Dai ga na jang shan gaw kasha hpe grai marit ai hte mu mayu ai majaw jahku numbraw de sa yu mu ai. Shaloi shan a kasha hte bung ai ma ni wu nawng wu wa hpe mu ai majaw grai mau mat wa ai. Shan gaw ma ni hpang de sit sa wa yang ma ni gaw:-

“Nan gaw an nau ni a pu sin hpe sha ai ni rai myit dai” ngu shachyut kau mu ai. Ja Nyi yan Ja Nga mung hprawng mat ma ai. Shaloi shan a man ang ai maga de na hpun kawa ni yawng hkraw si mat ai hpe mu ai. Shan gaw dai shara kaw nna Mahtum Mahta dingla hpang de nhtang mat ma ai. Mahtum Mahta dingla gaw shan hpe mu jang:-

“Nan nau gaw nan nau a kasha a pu sin ni hpe sha kau sai majaw grai n hkru ai masha tai manit dai, dai rai nna nan nau nang kaw ngai hte rau nga n mai sai” ngu tsun let rim la nna “Jan Lawng”de bang kau manu ai. Ja Nyi gaw Ja Wa Lawng htawng kata e sinmat sai. Dai hpang Lapawp gaw Ja Wa Lawng de du sa nna shi a panen hte Ja Wa Lawng Chying hka ladang hpe chya hkrai chya ai majaw manen wa ai hte Ja Wa Lawng hpe Ja Nga lu hpaw sai. Ja Nga gaw Ja Wan Lawng kaw nna pru n htawm man ang ai de dam hkawm wa yang, Dinghta Wa Yang ga du sai. Raitim matu mara n-pru ai sha Dinghta Wa Yang e si mat sai. Ndai gaw Majoi Sha-u hte Ja Nyi yan Ja Nga a mau mwi rai nga ai.

MATUT HTI NA »

Mam Jan Hpe Bai Woi La Ai Lam

Ubat Duwau, Pinsin Kawng

Wundung la Wunpawng masha ni hpe mam jan shakram kau da nna, kanu kawa ni nga ai jan shata ga de lung mat wa ai hpang, ka-ang shingra ga kaw nga ai wundung la wunpawng masha ni gaw, kawsi kyet na nhpang bai pru wa sai. Mam jan matsun htet kau da ai laikru laiba machyaw mayin, n-yu nnoi nai ni hpe di htu nu sha nna sha gaw n mai byin na re. Dai majaw, jan shata ga de mam jan hpe she naw wa woi ga, ngu nna amyit jawm jahkrup, mungga bai jawm dup ma ai. Dai shaloi; jan shata ga mam jan hpe lu hkra wa hpyi lagya la lu ai nga uloi yan gumra hpe bai shangun ga, shan gaw lung sa lam mahkrun hpe mu sai yan rai ma ai ngu nna jawm myit hkrum la nhtawm, nga uloi yan gumra hpe mam jan hpe bai wa woi la na matu kalang mi bai shatsam dat manu ai da.

Shingrai; nga uloi yan gumra gaw jan shata ga de mam jan hpe wa woi la na matu bai lung mat wa masai . Jan shata ga de du lung wa ma yang, mam jan hpe bai wa tawngban hpyinem lajin mu ai gaw, ka-ang shing-ra ga e nga ai wundung la wunpawng masha ni wa, mam jan nang wa kau da ai kaw nna laihkru laiba machyaw mayin, n-yu nnoi nai ni hpe sha di htu nu sha ai majaw, hkum gawng lasi wa ma masai.

Ka-ang shingra wundung la wunpawng masha ni nga ai de bai yu wa saga ngu nna wa tsun tawngban mu ai. Dai shaloi mam jan bai tsun ai gaw, shawng de nan lagya kasa yan wa hpyi ai majaw, nu, wa mam ni shinggyim masha sharing shachying na matu shangun jaw ya dat ai hte maren, ngai mam jan hkan nang hkrat wa ni ai. Shaloi e; ngai mam jan a manaw shingnan ni hpe nu wa jan shata ni n shalawm jaw ya dat ai re majaw, lai wa lai sa masha ni nau yu, dusat du-myeng rai matse ni nau ju ai majaw n hkan yu hkrat wa nang lu n ngai law, nga nna mam jan gaw tsun dara nu ai.

Dai mam jan a manaw shingnan manang ni a mying gaw, shaloi mam nma, nchyang mam na ga, nhkye mam hkau ka, nbaw mam mamsa, shingnan mam baw sumhpa shanum makawp maga, shing nawp shingtawp, bu hpun gali lakai, tsawm hpa ting ra, nampu nampan wun ginhtawng hpungdim lanam duhkra ladaw, ga nsen manaw hte yep, yi yu yi yaw, yi hkyen, nwat hkran lam, wan shawawt hkran shatsawt , shingtung hkran hta, hkringwang hkran sawm na matu yi hkyen wunjoi u, nli naili jahkrat na u pukdun doi u, aten ladaw dawm mangai htawng chyan hpe mahkawn, nmut htawng shi hpe hkri awn na...chyi leng yan kawyeng hte brep, wundung mashang sharing, wunpawng shinggyim sharing nu she nga sayang gaw, lu baw manaw hkum sumhpa shanum, sha hpa shingnan shagu hpe jahkum ya mi, nhkrun naihpaw, shagyi du shaw, katsan hting kaw, ya gyi pungrawng, shanawm manggawng, uhkum kumgyin, latsan kumshu, n-gawng hkainu, wa la hkum mut, soi ya malut, saploi sap ring, gai din shagrang, puk hkaw mabram, shakau shanam, shinglim shingtawn, ningru hkatan, mahkau si man, ban hkung ban gya, pan teng pan ka, manam pyaw pan hpyu, se baw pan hku pan hkye ning ru, sin la kahpam, ning ru naisam, hkrang jawng hkrang pa, sap bup sap na, shing nawm manawp, hkrn lam punghkaw makawp, yi dung manap, yi ra majap, hte gali lakai mawn sumli ai baw, ningru ning-ya, ningkau hpaga, manaw shingnan ni yawng hkum raitim, zingri zingrat, malu gumju, kashun kashe hku hpyen grai nga ai, dai majaw n sa sana ni ai, shinggyim n sharing lu na nngai nga nna mam jan bai tsun ai.

Shaloi; uloi yan gumra bai tsun lajin tawngban mu ai gaw, Nu, Wa mam jan mam wa ni e, she naw hkap madat la ya mi. Hkawp madoi lahkum, chyu sau sumpum ni hpe an uloi wa hte gumra wa gaw wundung la wunpawng masha ni e kam nna she shangun dat mani ai majaw, aja awa hpyi nem tawngban nga ga ai law.

Rai sa, wundung la wunpawng masha ni a dat kasa lagya kaba yan e... nan hpe gaw ka-ang shing-ra ga, nga ai wundung la wunpawng masha ni anhte mam jan mam wa ni hpang de dat dat nna shinggyim wundung sharing mashang wunpawng sha ni hpe sa shachying ya marit nga sayang gaw, mungkan ntsa na zingri zingrat malu gumju kashun kashe rai nna, roi rip ai lagut lagu, damya kunjun, matse labye a lata hte n- gun hta na, makawp maga ai lam gaw, gara hku galaw nga myit dai kun?... Ya anhte mam jan mam wa ni gaw, manaw shingnan hte tsawm hpa nampu nampan yawng hpe, hkum hkum ra ra jaw ya dat nga saga ai re.

Ara... rai sa law... An uloi wa hte gumra wa gaw... mam jan mam wa ni a mung sumtu hpe na lu ai , majaw grai kabu hkinnum lu, kraw wang sindai masin su nga saga ai. Dai hte maren, Wundung la Wunpawng masha ni gaw,hkin tsi mahkwi let, hkin wa magyam grai zet, masai. Dinghkaw htung dum da masawn bya hkra, shingnawm bye tsat hte singgau mahkam hpe lawn da, wa nai chying htep hpe hkra, u hpyin dawnggawng dum dau da, ri lang sumjwi lang in hprawt, shingnawm grup grup manau na, masin wa hpu dum in jahtau, pin-ram chyen dawng hkawn noi leng lau, shari sumla shadun, gwi lawng nshaw hpe shangun, shingnawm laban jun,umung machya shawn, shapang lahpaw gap in gawn, umung hturen nsen hte hkri awn, na...madum pahke dum nna mahkawm... sinli machya hpe shawn, manawn ban tawk hte she mawn, shingtung lata lanu... ju gam manau dum in lahku, na...sut uhting dum di e mazing na... kan dum dan sha-ing na, nyau la kaba wa rin na da, myi usa wa sin na rai sa.

Dai sha n rai madang htai shaw hta shaw garai, tingsa jan rawng shingkang hte shakrai... larawn htumting hta htu htai lai, manawt htummun hte shachyai, yaw i ningtam ga hte shanai, wunhtu hkawwawn gawai, ning-au di dam hta e shadu shanai, nai mam ni hpe zingri zingrat ai hpyen mahkra hpe mung lu kau sai, ya gaw wundung la wunpawng masha ni mung, nai mam shat dai lu dai sha nna shayi gan ring, shadang gan chying ai hte, mayat maya, gumja gumhpra rai nga wa na ni rai nga ma ai law... ngu nna an uloi wa hte gumra wa gaw, nanhte Nu, Wa, mam jan mam wa ni hpe grai sakse hkam ya nga ga ai hte hpyi nem tawngban tsun ga ai rai.

Man jan a kanu yan kawa rai nga ai, Zau Roi La hte Sum Ji majan gaw, kasha mam jan shayi sha hpe... bai tawngban tsun mu ai gaw,... Ngai sha Zau Roi mam a shayi, hkrai nang mam a Sum Ji e... le.. ka-ang ga de na wundung la wunpawng masha ni shangun dat ai dat kasa lagya kaba yan rai nga ai uloi wa hte gumra wa kaw kalang mi bai hkan nang yu hkrat wa yu su. Le.. ka-ang nga shing-ra, wundung la wunpawng chyu rum sha ni hpe naw sa sharing shachying shalat shaprat yu su, ngu tsun shakut ai hte ntsa ba nyeng up, sumtsaw ahpyi gup di na, ngai sha e... ka-ang shing-ra nga, wundung la wunpawng masha ni a yi dung hta yai yang..nhpun nhpang gaw, uloi wa a hput ba daram dung , yi ra hta hkai yang nsi urawng gawgumra wa a mai mun daram bung lu yaw! Ngai sha mam jan e... an nnu yan nwa gaw numhtet ga tsun, numra ga ndai shagun dat saga ai lu yaw. Gai!...ya uloi wa kasa gunra wa gap pala yan e... nan hpe an kanu yan kawa, Zau Roi La hte Sum Ji majan gaw, an a kasha hkrai nang mam Sum Ji hpe manaw shingnan, nampu nanpan, myu baw hkum sumhpa, ning-ru ningkau, mayat maya gaw ring ganchying, dan tu lawai shu, lamu shagan in ja, samwi zun dun daram hpra wa manit ga.. Ndai an a kasha hkrai nang mam, Sum Ji hpe nan dat kasa gap pala yan hpe ap ya dat nga ga ai law.

Source; LA GINTAWNG MAGAZINE VOL. 3, Manmaw Buga Hkalup Hpung

MATUT HTI NA »

U NI MANAU DUM SHA AI LAM

1. Manau ngu ai hpe shawng nnan u amyu ni shawng dum sha ma ai.Manau lamang jum ai mung U amyu ni re ai.

Shawng na lang hta manau madu tai ai ni;-
1. U-gaw Hkawngrang manau madu.
2. Manau jaiwa ai U-ra u.
3. Manau nau shawng Sinwa u re ai. Rai tim U kataw gaw
Hpyen nau kajai ai majaw, lagat si manau n lu dum sha ai majaw kaga sumtsan mung de dut kau sai da. Lani mi daram U kataw nnga yang,galang gaw u ni hpe grai rim sha ai majaw, U kataw hpe bai woi wa sai. U kataw hpe ba la ai gaw u byit hta grau kaba ai majaw,u byit gaw U kataw hpe ba kataw shaja yang she ma-u pyi gale mat sai da.
U kataw du wa ai hte manau dum na hku rai sai, U-gaw Hkawngrang mung u manang hpe shaga ai gaw re ai rai tim nau jahtau ai majaw, u ni kajawng hprawng ma sai. Dai majaw Hkawngrang mung nau yawn nna, baw nu yawng hkyet mat nna, langa lap hkkan she gumpawm kap mat sai da. U ni bai manau dum sha na matu bawng ban ai gaw;-
(a) Sinwa u manau madu
(b) Ura u manau jaiwa
(c) Sinli u manau nau shawng tai nna mapau poi galaw ma ai.

Manau Poi Hta Bungli Ang Ai U ni

1. Chyik-ka la manau chyere
2. Naw hkyeng u gaw ninggaw
3. U poi naw gaw n-chyun kanu chyun ai
4. U yun yu manau manam hti ya ai
5. U gum manau hpa malum bungli galaw ai
6. U ri gaw manau shat mai di lawn ai
7. U gam manau si mai tam ai wa
8. U gaw hka shatmai dagawt jaw ai
9. U ka la manau hkinjawng
10. U chyu manau poi bau dum ai wa
11. U kataw gam shimlam ningbaw
12. U tu gaw manau ngut ai shani e manau shan ngam kadoi jaw ai wa re ai. Dai shaloi U tu gaw di ri gaw di ri da ra gaw da ra, kaji gaw kaji kaba gaw kaba nga ai majaw, kaji htum ai Htingra kai sek u gaw U tu a baw a byen ya ai da. Dai majaw ya du kra U tu a baw hkyeng mat sai, dai majaw myiman n mai lata ai, rap shara myit hkrum ai hte chyawm garan sha ra ai.

Dai majaw hpa galaw tim amyu n lata na myiman n tau na, kaji kaba n lata na, n dai lam hpe mu ai gaw magawng amyu a kaji Ma Dingyau ngu ai wa re.

MATUT HTI NA »