KNO/KNC Ningbaw Duwa Bawmwang Laraw N' dau shabra laika

Tsawra ai jinghpaw wunpawng mungchying mungshawa yawng hpang de ya yang hkyak hkyak byin pru nga sai mung masa the amyu masa sat lawat the seng nna tang shana dat ai.

Mung masa labau kadun.

1. Anhte Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni-gaw lai mat wa sai shaning law law kaw nna anhte amyu ni anhte a lamu ga kaw ngwipyaw ai hku asak hkrung nna nga lai wa sai.1926 ning a hpang daw de English mung maden ni up hkang ai n-pu kaw bai nga ra sai.1942 ning kaw nna mungkan majan 2 bai byin wa nna Japan mung maden a n pu kata kaw anhte a lamu ga n kau mi hkrat sum nga sai. Raitim kade n-na yang mungkan myit hkrum hpyen hpung hte anhte a kaji kawa kanu kana jinghpaw myutsaw share shagan ni law law gaw japan mung maden hpyen hpe gasat manga kau nna tinang lamu ga hpe bai lu la sai.1945 ning hta mungkan majan(japan majan) ngut sai.Jinghpaw ni tinang amyu hpe tinang bai uphkang lu na matu lajang nga sai. Duwa council hpaw nna jinghpaw Shanglawt mungdan lu na matu lajang wa nga sai.Dai zawn jinghpaw ningbaw ni tinang mung hpe tinang bai lu la na matu lajang nga ai ten hta myen ningbaw Awngsan wa lung wa nna shanhte myen mung hte Shanglawt rau la nna rau jawm nga na matu bawngban wa sai.Jinghpaw ningbaw ni gaw myen ,kaya,sam,hkang hte kaga amyu baw sang ni hte rapra ai mung masa ahkaw ahkang tara kata kaw rau jawm nga na matu myit hkrum sai. Dai majaw, 1947 ning hta Sam mung , pang lung mare kaw e Sam,Kaya, Hkang Myen ni hte rau jawm nna munghkawm mungdan langai de la nna rau jawm nga na matu Jinghpaw ni gaw, myit hkrum ga sadi laika galaw sai. Dai myit hkrum ga sadi hte maren munghkawm mungdan langai de nna ahkaw ahkang rapra ai kata kaw rau jawm nga na matu mungdan tara kanu galaw nna myen ni hte rau Shanglawt la nna rau jawm nga hpang wa sai.Myen hte rau jawm nga ai kaw nna Jinghpaw ni gaw matut manoi jam jau n ni nkri hkrum sha hpang wa sai.Myen amyu shada da nram ai kata kaw myen amyu ni gaw kaga amyu bawsang rai nga ai Kayin, Paoo, Sam ni hte majan byin sai. Myen shada da mung laja lana majan bai byin nna myen mung ting gaw n ngwi npyaw jam jau kaba hkrum sha nga sai. Dai zawn mungdan ting majan byin nga ninglen myen amyu ni gaw kaga amyu baw sang ni hpe hpyen gumshem ladat lang nna shani shana dip rip sha wa sai. Rapra ai ahkaw ahkang hpe nlang ai.Myen shada da mung hpyen masa lang nna diprip sha wa nga sai.

2. Dai zawn re ai myenmung a mung masa lam hta jinghpaw ni mung,rau jawm nna matut nga na matu yak hkak wa sai hpe chye ai jinghpaw ningbaw ni gaw myen asuya hpe bai gasat wa sai. Jinghpaw ningbaw Lahpai naw seng woi awn nna 1949 ning kaw nna jinghpaw ni rawt malan ai lam hpe galaw wa sai. Myenmung a mungdan tara kanu hpe Federal lai masa hkrak re ai mung masa tara kanu hpe bai sharai galaw la na matu lajang ai. Raitim myen ningbaw ni myit magaw nna mungdan tara kanu hpe myen ni chyu sha ahkaw ahkang ka-up nna uphkang sha mai ai lai ladat hpe sha matut galaw da ai.

3. Myen ningbaw ni gaw, mungdan ting hpe hpyen ladat hku nna,prat dingsa uphkang sha mayu ai majaw, NEWIN woi awn ai hpyen gumshem hpung ni mungdan a daru magam ahkaw ahkang hpe zing la sai. Dai hpang grau nna shanhte ra ai ladat hte myen mung hpe up sha na matu MSL hpung hpaw nna tara ningnan hte mungdan ting hpe ka-up uphkang sha wa sai. Jinghpaw,Kaya,Sam ni hte Hkang ni rau jawm galaw da ai mungdan tara kanu hpe jahten kau sai.

4. Dai hpang 1961 ning hta gaw,Jinghpaw ni mung,KIO ngu ai Shanglawt mung masa hpung hpaw wa sai. KIA ngu ai Shanglawt rawt malan hpyen dap hpaw la nna myen hpyen asuya hpe gasat hpang wa sai.KIO wu hpung gaw maga mi de sinat wamyam hte gasat nna maga mi de n gup aga hte saboi n-tsa kaw bawngban ai ladat hpe mung lang nna,tinang amyu sha ni a lu ang ai ahkaw ahkang bai lu la na matu shakut wa sai.

5. 1988ning shata man 8 hta gaw,myen mungdan masha ni kaw nna, MSL myenhpyen asuya hpe n-gup hte marawn nna,mungshawa n-gun hte gawt kau sai. Raitim myen hpyen dap ni gaw grau nn,nhkru n kaja ai hpyen jaubu ni woi awn nna gumshem hpyen ladat hte myen mung hpe bai diprip up hkang sha wa sai.

6. Dai zawn rai nna KIO ,KIA ni- gaw tinang amyusha ni lawt lu hkra nga nna shakut nga ding yang kaw e Ningbaw kaba Maran Brang Seng hte Dukaba Mali Zup Zau Mai woi awn ai KIO ningbaw ni gaw,myen hpyen dap asuya hte gap hkat ai lam hpe jahkring na masing hpe jahkrat dat sai.Dai masing hte maren 24/2/1994 ya shani e myen hpyendap asuya hte gap hkat ai lam jahkring nna,mung masa hpe n-gup aga hte jawm jahta na matu lajang wa sai. Shada da sinat wanyam hte gasat gala ai lam hpe jahkring da nna n-gup aga` hte jahta na matu lajang sa wa ai raitim, tatut hta` myen hpyen dap asuya gaw mung masa bawngban woi ai lam n- nga ai. Dai zawn mung masa lam hpe mung shawa hte hkrak rai bawngban ai lam n nga ai sha,myen hpyen dap ni-gaw, NC woi galaw nna myen mung a mungmasa tara kanu hpe SPDC ni-gaw shanhte ra ai hku ka lajang wa sai. KIO ni mung ndai myen ni woi galaw ai NC kaw shanglawm nna,tinang ra sharawng ai lam yan ni hpe tang madun bawngban ai Tang madun ai lam ni hpe n-hkap la ai Jinghpaw ni hte kaga amyu baw sang ni ra sharawng ai lam ni hpe sepkawp n-hkap la ai .Shanhte Myen amyu mungshawa law malawng ra sharawng ai mung masa lam ni hpe mung, myen hpyen asuya gaw ,kachyi mi mung myit yu hkan sa ai lam n- nga ai sha shanhte byin mayu ai hpyen masa hpe sha atik anang galaw da sai. Ndai zawn n-jaw ai masa hpe SPDC myen hpyen dap asuya woi galaw ai lam yan hta n-jaw nga sai hpe chye nga ninglen KIO ni gaw myen hpyen asuya hpe myit galu kaba ai lam madun nna shanglawm shakut lai wa sai.KIO ni kaw nna kade ram myit galu kaba ai lam hpe madun ai raitim,SPDC myen hpyendap asuya ni gaw,Jinghpaw amyu bawsang ni ra sharawng ai lam ni hpe kachyi mi mung myit yu ya ai lam n nga mat sai. Ndai zawn rai nga mat sai majaw, Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni hte Jinghpaw mung kata kaw shanu nga ai mung chying mung shawa yawng hte myen hpyen dap asuya gaw rau jawm nna mung dan langai kaw nga na matu yak mat sai. Dai hte maren kaga amyu bawsang ni rai nga ai Kayin,Kyinni(Kaya),Mun,Rahkai,Sam hte Hkang amyu baw sang ni mung, munghkawm mungdan langai kaw rau jawm nga na matu gaw yak dik mat sai aten kaw dai ni du nga sai.

7. Ndai zawn rai nga ai mungmasa lam a majaw, Jinghpaw ningbaw n kau mi gaw,tinang Jinghpaw amyu ni a mungmasa hpe ading rai nga lu na matu,hte tinang Jinghpaw amyusha ni lawt lu na matu KNO ngu ai Mung Masa hpung hpe hpaw la n htawm,tai hpyen rai nga ai myen hpyen dap asuya hpe ninghkap gasat ai lam hpe matut manoi galaw nga sai. KNO nig aw,Tinang amyu Shanglawt lu na matu shani shana matut galaw ding yang rai nga ai.Myen mung ting hpyen asuya a nhkru ai masa lam kaw nna lawt lu na matu hpe mung,kahpu kanau rai ngaai,Kayin,Kayinni(Kaya),Mun,Rahkai,Sam,Hkang hte myen ni yawng rau bawng nna,myen hpyen dap asuya hpe ninghkap gasat nga ding yang rai nga ai.

Ya hkyak hkyak anhte Jinghpaw Wunpawng amyu sha ni kaw byin nga ai mungmasa, hpyen masa lam ni.

1.Myen hpyen asuya ni kaw nna jinghpaw mung kaw nga ai gaphkat jahkring sinat lang rawt malan nga ai mung masa hpung ni yawng hpe jarit sin pyada tai ra ai ngu sai. Ndai zawn jarit sin pyada shatai na lam hpe KIO,KIA ni kaw nna nlu hkap la ai majaw, Jinghpaw mung makawp maga hpyen dap,shing n-rai jinghpaw mungdaw makawp maga hpyen dap ngu mying hpe bai sharai ya na matu tang shawn ai lam hpe SPDC myen hpyen dap ni kaw nna sepkawp nhkap la ya ai.

2. KIO ,KIA hpung ni-gaw tinang myen mung kata kaw shada da sinat wanyam hte bai gasat ai lam hpe n-kam galaw ai majaw, Jinghpaw kasa salang ni hpe dat nna,SPDC myenhpyen dap asuya ningbaw ningla ni hpe PINMANA ( Ne Pyi Daw )de sa nna,jahkrup bawngban ai lam hpe kahtap galaw dat ai. SPDC ni kaw nna jinghpaw ni tang madun ai lam ni hpe kachyi mi mung hkap la ya ai lam n -nga ai. Shanhte SPDC ni tsun da ai hte maren sha KIO,KIA ni,hkan sa ra ai lam, kaga laksan ahkaw ahkang galai ya na lam nnga sai lam tsun sai. shanhte galaw da ai Mung masa tara hpe galai na lam nnga sai lam hpe dan dan tsun dat sai. Jarit sin pyada galaw shangun ai pyi gaw,shada da matsan dum ai hku nna lam tam ya ai lam sha re ai ngu tsun jaw sai.

3.Ndai zawn byin nga ai ten hta`Myen hpyendap asuya hte shawng ningnan Gaphkat jahkring ai lam hpe la nna nga sai KOKANG hpyen hpung ni hpe (…/…/// )aten hta` myen hpyen dap asuya ni-gaw, hpyen n-gun the htim gasat nna KOKANG ginra hpe zing la sai.Myen hpyen dap asuya ni-sadi run mat sai. Shanhte a`hpyen n-gun lang nna mungdan ting hpe kasat na matu lajang wa sai.KoKang sha n-rai kaga gaphkat jahkring hpung ni yawng hpe mung, gasat shamyit kau na matu lajang nga sai.

4. Ndai zawn kokang ginra hpe myen hpyen dap ni zing la ai ten hta`,Wa mung hpe mung myen hpyen dap ni –gaw,hpyen n-gun law law hte singda nga sai.Jinghpaw KIA dapba mali hpe mung hpyen n gun hte kahtep matep da nga sai. Tinang KIO,KIA ginra ni hta` mung, myen hpyendap ni-gaw hpyen n-gun law law hpe sa da nna, sinat wanyam hte gasat na jin jin rai nga sai. Myen hpyen dap ni-gaw,Jinghpaw ni hte wa ni hpe gasat na matu masing hpe hkrak sha jahkrat da sai. Ndai zawn byin nga ai aten kata kaw e Jinghpaw ningbaw ni-gaw gasat gala ai lam hpe koi yen nna shada da ngwipyaw ai hku jawm nga lu na lamang hpe tam lu na matu,Jinghpaw mung kata kaw nga ai Mung Du Salang law law hpe Laiza mare kaw shaga nna 5/9/2009 ya shani mungshawa zuphpawng hpe galaw sai. Dai zuphpawng kaw nna , SPDC hpyen asuya hpe lahkawng maga ra ai lam ni hpe bawngban na matu jinghpaw ningbaw ni hte KIO ningbaw ni akroi anoi jahkrup wa sai. Raitim SPDC myen hpyen dap ni gaw KIO ni hte Jinghpaw Wunpawng Mung Shawa a ra sharawng ai lam hpe kachyi mi mung myit yu ya ai lam nnga mat sai. Shanhte (SPDC)ni ra ai hku sha hkan sa ra ai ngu bai nhtang tsun ai. Ngu mayu ai gaw,KIO,KIA ni hku nna jarit sin pyada hku nga na hpe tsepkawp hkap la ra ai lam sha rai nga sai. Myen hpyen asuya hte KIO ni shada da mung masa hpe bawngban jahkrup la na matu lam htum mat sai.

5. Ya yang ten hta Jinghpaw mung kaw nga ai myen hpyen dap ni gaw,KIO,KIA ni hpe gasat na matu jin jin rai nga sai. Myen hpyen dap law law hpe tinang KIA ni nga ai shara shagu makau grup grup kaw shadu da sai. Gasat na amying hpe sha la nga sai.Tinang KIA hpyen dap ni mung ,tinang lu ai sinat wanyam hpe lang nna, tinang amyu hte tinang mungdan lamu ga hpe makawp maga na matu jin jin rai nga ai ten kaw du nga sai. KIA hpyen dap kaw nna ,tinang mundan hpe makawp maga lu na matu,myutsaw hpyen la ni shani shana shajin nga sai.

6. N dai zawn tinang mungdan lamu ga hpe tai hpyen myen wa gasat sa wa na hpe chye nga sai tinang myutsaw UKA ( jinghpaw wunpawng mungdan hpyen dap) ni mung,tinang amyu tinang mungdan hpe makawp maga na matu,jin jin rai nga sai.UKA hpyen dap kaw magam gun nga ai myutsaw share shagan ni yawng gaw,KIA hte rau rai nna,tinang amyu hte tinang mungdan hpe tinang a asak hte galai nna makawp maga na matu hpe mung jin jin rai nga sai.

Mungdan hte amyu hpe nshut nshai makawp maga ra sai. Ndai majan gaw anhte amyu ni dang nan dang ra ai. Dang hkra gasat ra ai.

Jinghpaw wunpawng mungdan hte Jinghpaw Wunpawng mungchying mungshawa yawng hpe makawp maga ai lamang hta amyusha ni yawng shanglawm na lam.

1.Jinghpaw wunpawng mungdan kata kaw nga ai mungchying mungshawa yawng ,tinang lamu ga hpe makawp maga na matu jin jin rai nga ga.( jinghpaw,myen,sam,kala,miwa,)

2. Jinghpaw wunpawng mungdan mungchying mung shawa yawng gaw,tinang lu ai ja gumhpraw,tinang chyechyoi ai nyan hpaji,tinang lu ai n-gun atsam yawng hpe lang nna,tinang mungdan hpe makawp maga na matu ap nawng ga.

3.Maigan shara shagu kaw chyam bra nga sai tinang jinghpaw Wunpawng mungchying masha ni yawng mung, dai ni gaw tinang mungdan hpe makawp maga ra sai majaw, lawan bai n htang wa nna mungdan makawp maga ai lam hta` yawng shang lawm ga.

4. Jinghpaw wunpawng mungdan kata kaw shanu nga ai ramma kaji kaba, num,la yawng gaw,tinang a asak hpe ap nawng nna tinang a` mungdan hpe makawp maga ga.

5. Jinghpaw wunpawng mungdan hpe makawp maga na matu Tinang UKA hpyen dap hte KIA hpyen dap de lawan ladan sa-wa marit.

6.Jinghpaw wunpawng mungdan kata kaw shanu nga ai mungchying mungshawa yawng hte gaw tinang lu ai atsam marai yawng hpe lang nna , tinang nga ai shara kaw e tai hpyen wa hpe gasat ga.Magrau grang ga. Anhte jinghpaw wunpawng amyusha mungchying mungshawa yawng kaw nga ai n-gun atsam yawng hpe lang nna,tinang mung hpe makawp maga ga.

Ndai majan hpe anhte amyu ni dang nan dang ra ai. Sum ai lam n- mai nga ai. Ndai majan hpe anhte amyu ni sum jang anhte amyu ni mat mat na re. Anhte a lamu ga ngu ai mung mat mat na re. Dai majaw,anhte amyu ni grin nga lu na matu, anhte a mungdan grin nga lu na matu anhte amyu ni yawng gaw, nga manga n-gun hpe lang nna n-dai majan hpe dang nan dang hkra gasat ra sai.

Karai kasang anhte hte rau tut rai nga ai.Anhte a` teng man jaw ai n-dai majan hpe anhte amyu ni awng padang lu nan lu na .

Shanglawt awng padang lu la u ga.Jinghpaw wunpawng amyusha ni yawng,ngwipyaw hkamja nga u ga.

Bawm Wang Laraw ( Ningbaw )

Jinghpaw Wunpawng Amyu Sha Hpung( KNO )

Jinghpaw Wunpawng Amyu Sha Kongsi ( KNC )

MATUT HTI NA »

အခမဲ့ (သို႔) အေမ့ေျပစာ

အခမဲ့ (သို႔) အေမ့ေျပစာ

သူ႔အိမ္မွာ စားေသာက္ဆိုင္ဖြင့္ထားတယ္။ တစ္ခါတေလ ေက်ာင္းအားရက္မွာ အေမ့ကို
သူကူရတယ္။ ဧည့္ၾကိဳ၊ ဧည့္ပို႔၊ စားပဲြသိမ္း၊ ေျပစာရွင္းတာက အစ
သူဝင္လုပ္ရတယ္။ ၾကာေတာ့ စီးပြားေရးသမား တစ္ေယာက္လို သူအတြက္အခ်က္
ေတာ္လာခဲ့တယ္။

ဒီလိုနဲ႔ တစ္ေန႔မွာ ဆိုင္မွာဝင္ကူရင္း ကိုယ့္လုပ္အားခအတြက္ စိတ္ကူးရလို႔
ေျပစာေရးျပီး အေမ့ကို သူေပးလိုက္တယ္။ ေျပစာေပၚမွာက .....

၁) ပန္းကန္ေဆးခ ၅ဝဝက်ပ္
၂) တံျမက္စည္းလွဲခ ၂ဝဝက်ပ္
၃) အျပင္ထမင္းပို႔ေဆာင္ခ ၃ဝဝက်ပ္
၄) ေစ်းဝယ္ထြက္ခ ၁ဝဝက်ပ္
၅) မခိုမကပ္တဲ့ ကြ်န္ေတာ့္အတြက္ အပိုဆုေငြ ၁ဝဝက်ပ္

စုစုေပါင္း က်ပ္ ၁၂ဝဝ။ ေျပစာကို အေမၾကည့္ျပီး ဘာမွမေျပာခဲ့ဘူး။

ညေရာက္ေတာ့ သူ႔ေခါင္းအုံးေဘးမွာ ေငြက်ပ္၁၂ဝဝ ကို ေတြ႔လိုက္တယ္။
အားရဝမ္းသာ ပိုက္ဆံကိုယူျပီး အိတ္ထဲထည့္မယ္အလုပ္ ေခါင္းအံုးေဘးမွာ
ေျပစာတစ္ေစာင္ ရွိေနတာကို သူေတြ႔လိုက္တယ္။ ေျပစာကို ယူၾကည့္ေတာ့

အေမ့အေပၚ က်န္ရွိေသာ အေၾကြးမ်ား...

၁) အေမ့အိမ္တြင္ ၁ဝႏွစ္ေက်ာ္ အပူအပင္မရွိ ေနထိုင္ခ ဝက်ပ္
၂) ေနထိုင္ေသာ ၁ဝႏွစ္အတြင္း စားဝတ္ေနေရးခ ဝက်ပ္
၃) ေက်ာင္းတက္ခ၊ စာအုပ္ဖိုး ဝက်ပ္
၄) ဖ်ားနာစဥ္ ေဆးကုခ၊ ေစာင့္ေ႐ွာက္ခ ဝက်ပ္
၅) ေမတၱာၾကီးမားေသာ မိခင္တစ္ဦးအတြက္ အပိုဆု ဝက်ပ္

ေျပစာကိုၾကည့္ျပီး သူ႐ွက္ရြံ႔သြားမိတယ္။ ဝမ္းနည္းစိတ္မေကာင္းစြာနဲ႔
အေမ့အနားသြားျပီး အေမ့ရင္ခြင္ထဲ သူတိုးဝင္လိုက္မိတယ္။ က်ပ္ ၁၂ဝဝကုိ
အေမ့အိတ္ကပ္ထဲ ဂ႐ုတစိုက္ သူျပန္ထည့္လိုက္တယ္။ သူ႔ေက်ာကို ပြတ္သပ္ျပီး
အေမက ျပံဳးေနခဲ့တယ္။

Forward mail ထဲကရတာပါ..မည္သူေရးသားမွန္းမသိေပမယ့္..ကြ်န္ေတာ္တုိ႔အားလုံးမိဘမ်ားအေပၚထာ၀ရအေႂကြးတင္ေနတာေလးကို
မီးေမာင္းထိုးျပလုိက္သလိုပါဘဲ...

MATUT HTI NA »

UN General Assembly (UNGA) Statement

The following is a summary of the statement from the United Nations Secretary General (UNSG) at the 64th Session of the UN General Assembly (UNGA) on the "Promotion and protection of human rights: human rights situations and reports of special rapporteurs and representatives - Myanmar":

-through the offices of the UNSG there was a focus on promoting "national reconciliation, democratic transition and respect for human rights in Myanmar, in accordance with the relevant General Assembly resolutions. Discussions focused on five key areas, as endorsed by the Group of Friends of the Secretary-General on Myanmar and in the Security Council: (a) the release of all political prisoners, including Daw Aung San Suu Kyi; (b) the need for an all-inclusive, substantive and time-bound dialogue; (c) the need to create conditions conducive to a credible process of political transition to civilian and democratic government; (d) improving socio-economic conditions; and (e) regularizing the good offices process between Myanmar and the United Nations." Prisoner amnesties in September 2008 and February 2009 saw the release of some political prisoners.

-statement was issued by UNSG in relation to the arrest and trial of Daw Aung San Suu Kyi and he stated that without the release of political prisoners and free and fair elections, the political process will be flawed.

-UNSG urged the need for "a credible and inclusive political process, based on mutual understanding and constructive compromise by all stakeholders, can advance the prospects of durable peace, national reconciliation, democracy and respect for human rights in Myanmar, and that the Government has a primary obligation to address the concerns of all stakeholders. I also emphasize that failure to address with equal attention the nation’s political, humanitarian and development challenges could undermine the prospects for peace, democracy and development."

-UNSG expresses that he looks forward to "working with all concerned, including through my Group of Friends on Myanmar, towards a peaceful, united, democratic Myanmar with full respect for the human rights of all of its people."

MATUT HTI NA »

Kachin DVD,VCD

www.kachinmusic.cc.cc
kachinmusic@gmail.com
www.freewebs.com/kachinmusic
ndai kaw na re

MATUT HTI NA »

Monks’ Struggle Continues Behind Bars

Two years after the Saffron Revolution, Burma’s ruling regime is showing no signs of relenting in its efforts to suppress dissent among the country’s 400,000 Buddhist monks.

Although the Burmese junta released 7,114 prisoners in an amnesty last week, it included only 128 political prisoners—and just four out of more than 200 monks now behind bars.

Saffron-robed monks chant the “Metta Sutta” in central Rangoon during a September demonstration (Photo: Myat Moe Maung/The Irrawaddy)

Meanwhile, according to the Assistance Association for Political Prisoners-Burma (AAPP), a human rights group based in Thailand, the junta continues to round up monks suspected of subversive activities.

“About 20 monks were arrested in September. We are still in the process of identifying them,” said AAPP Joint Secretary Bo Kyi, adding that the Burmese authorities are still keeping a close eye on monks.

Thousands of monks were arrested following the crackdown on the mass protests of September 2007, known as the Saffron Revolution because they were led by saffron-robed monks demanding political reforms. Most were released after a brief period of detention, but at least 237 monks remain in prison, some serving sentences of more than 60 years.

Although Burma’s ruling generals are avowed Buddhists, this has not prevented them from coming down hard on the monks, who are traditionally revered in Burma’s predominantly Buddhist society.

“The junta doesn’t treat the detained monks with respect. They tortured and abused them when they raided the monasteries, and have continued to mistreat them in the prisons,” said Bo Kyi. “Their only thought is that anyone who challenges them is their enemy.”

Former political prisoners interviewed by The Irrawaddy said that prison life is especially hard on monks.

“After they arrested me, I suffered many humiliations. The first was when they disrobed me by force,” said Pyinnya Jota, one of the leaders of the Saffron Revolution, who was imprisoned twice and later fled to Thailand.

Although the monks are stripped of their status when they are put in prison, most try to continue to observe monastic rules. This includes eating only twice a day, both times before noon.

However, the monks’ first meal of the day, normally eaten shortly after the dawn alms round, when food is collected from devout laypeople, is not available in prison. This means that monks can eat only once a day, at midday, resulting in malnutrition and other health problems.

Some monks try to solve this problem by setting aside their afternoon meals for the following morning. However, under prison regulations, prisoners are forbidden to refuse food when it is given to them.

“Some prison officials will let us hold on to our dinner so we can eat it the next morning. But others punish us for keeping food in our cells,” said a monk in Rangoon who is a former prisoner.

“If that happens, they try to force-feed us. This is why it is so difficult to keep our monastic vows in prison,” said the monk, speaking on condition of anonymity.

Some monks also complained that their jailers refused to address them by their monastic names—an act of disrespect that they saw as more than just a personal affront.

“This is an insult to the entire Buddhist community, like referring to the Buddha by his lay name,” said a young monk in Rangoon who was briefly detained during the crackdown on the Saffron Revolution.

Another monastic practice—shaving the head as a symbol of severing worldly ties—is also forbidden in prison, effectively denying the monks of any recognizable sign of their religious identity.

Ironically, monks detained for political reasons were treated much better during the British colonial era than they are today. At that time, monks were separated from other prisoners so they could maintain their vows.

This changed under the dictatorship of Ne Win, whose Burma Socialist Programme Party (BSPP) abolished the separation of lay and monastic prisoners, declaring that “socialism treats all people equally.”

The BSPP also made it a rule to forcibly disrobe monks arrested for political offenses—a practice the current regime applies zealously in its efforts to deprive its monastic critics of their moral authority.

Besides their unique status, another reason the junta is especially fearful of monks is that the monastic community, the sangha, is the only institution that rivals the military in size and organization.

There are estimated to be around 400,000 monks in Burma, compared to 350,000 soldiers. Apart from performing religious duties, they also play a key role in education, social work and disaster relief efforts, as witnessed during the aftermath of last year’s Cyclone Nargis.

“Monks are highly respected by Burmese people, for many reasons,” said Bo Kyi. “But the regime thinks that by arresting, disrobing, torturing and mistreating them, it can reduce them to something less than they are.”

Irrawaddy

MATUT HTI NA »

ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီးထံသုိ႔ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ စာေရးသားေပးပို႔

ျမန္မာ့ ဒီမိုကေရစီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ႏိုင္ငံတကာက အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ရုတ္သိမ္း ေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဗိုလ္္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊထံသို႔ စာေရးသား ေပးပုိ႔ေၾကာင္း ေရွ႕ေနျဖစ္သူ ဦးဉာဏ္၀င္းက ေျပာသည္။

ယင္းစာကို ဦးဉာဏ္၀င္းက ျပဳစုခဲ့ၿပီး အတည္ျပဳခ်က္ ရယူရန္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ယမန္ေန႔ ေန႔လယ္ ၂း၃၀ နာရီတြင္ သြားေရာက္ ေတြ႔ဆုံ ေဆြးေႏြးခဲ့သည္ဟုဆိုသည္။

အဆိုပါစာတြင္ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ျပန္လည္ ရုတ္သိမ္းေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ရန္ အႀကံျပဳခ်က္မ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ ေရးသားထားေၾကာင္း သိရသည္။

“ေဒၚေအာင္ဆန္း စုၾကည္က အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈေတြနဲ႔ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ သူ႔ရဲ႕အျမင္သစ္ေတြကို ဗိုလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊထံသို႔ စာေရးခ်င္တယ္လို႔ ေျပာလုိ႔ အဲဒီစာကို က်ေနာ္ျပဳစုတယ္၊ ဒီေန႔ သြားအတည္ျပဳတယ္၊ သေဘာ တူတယ္၊ လက္မွတ္ထုိး ၿပီးၿပီ၊ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈေတြကို ျပန္လည္ ရုတ္သိမ္းေရးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ဖို႔နည္းလမ္း ေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီးေတာ့ ဆက္စပ္တဲ့ဟာေတြကို အက်ိဳး အေၾကာင္းေရးတဲ့စာပါ၊ က်ေနာ္ ဒီေန႔ သြားယူတယ္” ဟု ဦးဉာဏ္၀င္းက ဧရာ၀တီသို႔ ေျပာသည္။

စာတြင္ေရးသားထားသည့္ အေသးစိတ္ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို မေျပာဆိုႏိုင္ေၾကာင္း၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ႏွင့္ အခ်ိန္ ၂နာရီ နီးပါး ေတြ႔ဆုံေဆြးေႏြးခဲ့သျဖင့္ ျပန္လည္ ေရာက္ရွိ္သည့္ အခ်ိန္တြင္ အဆိုပါစာကို ေပးပို႔ရန္ အခ်ိန္မမီေတာ့ေၾကာင္း၊ သို႔ေသာ္လည္း အျမန္ဆုံးေပးပို႔ႏိုင္ရန္ စီစဥ္ေနေၾကာင္း ၎က ဆက္လက္ ေျပာဆို သည္။

၎စာတြင္ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈရုတ္သိမ္းေရး အျပင္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသား အားလုံး ျပန္လႊတ္ေပးေရး၊ ေတြ႔ဆုံ ေဆြးေႏြးေရး၊ ၂၀၀၈ ဖြဲ႔စည္းပုံ အေျခခံဥပေဒကို ျပန္လည္ သုံးသပ္ေရး စေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားကိုလည္း ထည့္သြင္း ေရးသားထားႏိုင္ေၾကာင္း သုံးသပ္သူမ်ားက ဆိုသည္။

၂၀၀၇ ခုႏွစ္ကလည္း အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈမ်ား ရုတ္သိမ္းေရး အတြက္ စစ္အစိုးရႏွင့္အတူတကြ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ရန္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က အဆိုျပဳကမ္းလွမ္းခဲ့ဖူးေၾကာင္း ဦးဉာဏ္၀င္းက ေျပာသည္။

အဆိုပါ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈမ်ားကို ဒီမိုကေရစီေရး ဖိႏွိပ္မႈမ်ားႏွင့္ လူအခြင့္အေရးခ်ိဳးေဖာက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ျမန္မာစစ္အစိုးရ အေပၚ အေမရိကန္ႏွင့္ ဥေရာပသမဂၢတို႔က ျပဳလုပ္ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

အေမရိကန္ႏုိင္ငံအေနႏွင့္ သမၼတ ကလင္တန္ အစိုးရလက္ထက္ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္တြင္ အေမရိကန္ႏိုင္ငံမွ ရင္းႏွီးျမႇပ္ႏွံမႈမ်ားကို တားျမစ္ပိတ္ပင္ျခင္း၊၂၀၀၃ ခုႏွစ္ သမၼတ ေဂ်ာ့ဘုရွ္ လက္ထက္တြင္ ျမန္မာျပည္ လြတ္ေျမာက္ေရးႏွင့္ ဒီမိုကေရး ဥပေဒ ျပဌာန္း၍ ျမန္မာျပည္မွ အေမရိကန္သို႔ ကုန္ပစၥည္းမ်ား တင္သြင္းခြင့္ႏွင့္ စစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား ျပည္၀င္ခြင့္ ဗီဇာ ပိတ္ပင္ျခင္း၊ ၂၀၀၈ ခုႏွစ္တြင္ လႊတ္ေတာ္ အမတ္ တြမ္လန္းတို႔စ္၏(Tom Lantos Block Burmese JADE Act 2008) အရ ျမန္မာ့ေက်ာက္မ်က္မ်ား အေမရိကန္သို႔ တင္သြင္းမႈ ပိတ္ပင္ျခင္း စသည့္ ဒဏ္ခတ္ အေရးယူမႈမ်ား ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ခဲ့သည္။

ဥေရာပသမဂၢကလည္း ၁၉၉၆ခုႏွစ္မွ စတင္၍ ျမန္မာစစ္ေခါင္းေဆာင္ မိသားစု၀င္မ်ား၏ ျပည္၀င္ခြင့္ ဗီဇာ ပိတ္ပင္ျခင္း၊ ျမန္မာျပည္အား လက္နက္ေရာင္းခ်ခြင့္ကို တားျမစ္ပိတ္ပင္ျခင္းမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

အေမရိကန္ သမၼတ ဘားရက္ အိုဘားမားက ၿပီးခဲ့သည့္ ဇူလိုင္လအတြင္းက ျမန္မာႏိုင္ငံအေပၚ စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔ အေရးယူသည့္ ဥပေဒကို ထပ္မံ သက္တမ္း တိုးျမွင့္လုိက္သည္။

အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး ၀န္ႀကီး မစၥ ဟီလာရီ ကလင္တန္ကလည္း ျမန္မာျပည္အေရးႏွင့္ ပတ္သက္၍ တိုက္ရိုက္ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးျခင္းႏွင့္ ပိတ္ဆုိ႔ ဒဏ္ခတ္ျခင္း တုိ႔အား တၿပိဳင္နက္ က်င့္သုံးမည့္ မူ၀ါဒကုိ ကုိင္စဲြသြားမည္ဟု ၿပီးခဲ့သည့္ ဗုဒၶဟူးေန႔က ေျပာဆိုခဲ့သည္။

မစၥ ဟီလာရီ ကလင္တန္၏ စစ္အစိုးရႏွင့္ တုိက္ရုိက္ေစ့စပ္ညိွႏိႈင္း ဆက္ဆံမည္ ဟူေသာေျပာၾကားခ်က္ကို ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ႀကိဳဆိုလုိက္ၿပီး ဒီမိုကေရစီ အင္အားစုမ်ားႏွင့္လည္း ေတြ႔ဆုံ ေဆြးေႏြးရန္ လိုသည္ဟု ေျပာၾကား ခဲ့သည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က စစ္ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္(NLD) ေခါင္းေဆာင္မ်ား၊ မိသားစု၀င္မ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆုံရန္ အာဏာပိုင္မ်ားကို မၾကာေသးမီက ေတာင္းဆိုထားေၾကာင္းလည္း သံတမန္ အသိုင္းအ၀န္း၏ အဆိုရ သိရသည္။

ယင္းေတာင္းဆိုခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္၍ တစုံတရာ မသိရွိရေၾကာင္း ဦးဉာဏ္၀င္းက ျငင္းဆိုသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ၿပီးခ့ဲသည့္ အႏွစ္ ၂၀ အတြင္း ၁၄ ႏွစ္ၾကာ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ခံခ့ဲရသည္။ ၿပီးခဲ့ေသာ ၾသဂုတ္လ ၁၁ ရက္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ ေနအိမ္အက်ယ္ခ်ဳပ္ ေဖာက္ဖ်က္မႈျဖင့္ ေထာင္ဒဏ္ ၃ ႏွစ္ ခ်မွတ္ခဲ့သည္။ ထိုအျပစ္ဒဏ္ကို စစ္အစိုးရ ေခါင္းေဆာင္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေ႐ႊက ထက္ဝက္ ေလွ်ာ့ခ်ကာ ေနအိမ္ အက်ယ္ခ်ဳပ္ ၁ ႏွစ္ခြဲ က်ခံေစရန္ အမိန္႔ ထုတ္ျပန္ခ့ဲသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ထုိစီရင္ခ်က္အတြက္ ရန္ကုန္တိုင္း တရားရုံးသုိ႔ အယူခံ တင္သြင္းခ့ဲသည္။ တရားရုံးက ေလွ်ာက္လဲခ်က္ ၾကားနာရန္ စက္တင္ဘာလ ၁၈ ရက္ေန႔သို႔ ရုံးခ်ိန္းေပးခ့ဲသည္။ ထုိ႔ေနာက္ ေအာက္တိုဘာလ ၂ရက္ေန႔တြင္ ၾကားနာမည္ဟု ဆုိကာ ထပ္မံ ရုံးခ်ိန္းေပးခဲ့သည္။

MATUT HTI NA »

ခ်င္းမုိ္င္ရွိ ျမန္မာ႐ုံးမ်ား ထိုင္းအာဏာပိုင္မ်ားဝင္မည္ကို စုိးရိမ္ေန

ထုိင္းႏိုင္ငံ ေျမာက္ပုိင္း ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕ရိွ လူ႔အခြင့္အေရး ပညာေပးဌာန - ျမန္မာႏုိင္ငံ (HREIB) ရုံးကုိ ထုိင္းအာဏာ ပုိင္မ်ားက ဒုတိယအႀကိမ္ ေရွာင္တခင္ ၀င္ေရာက္ စစ္ေဆးခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

အဆိုပါ ရုံးသို႔ ယေန႔ မြန္းလြဲပိုင္းတြင္ ယခင္က ၀င္ေရာက္စစ္ေဆး ေမးျမန္းခဲ့ေသာ ထုိင္းအာဏာပုိင္ ၈ ဦးက ထပ္မံ ၀င္ေရာက္ခဲ့သည္ဟု HREIB ရုံးမွ ဒါရိုက္တာ ဦးေအာင္မ်ဳိးမင္းက ဧရာ၀တီသို႔ေျပာသည္။

“အရင္က ေမးတဲ့အတိုင္းပဲ ေမးတာပါ၊ ဘာမွ ထူးထူးျခားျခား မရွိပါဘူး၊ ဒီအဖြဲ႔က ဘာလုပ္လဲ၊ ဘယ္ႏွစ္ေယာက္ လုပ္လဲ၊ ဖမ္းဆီးမႈ သေဘာမ်ဳိးမဟုတ္ဘူး လာၾကည့္တဲ့သေဘာပါ”ဟု ၎က ဆိုသည္။

ခ်င္းမုိင္အတြင္းရွိ ရုံးမ်ားကုိ ထုိင္းအာဏာပုိင္မ်ားက သိရွိထားေၾကာင္း၊ ရုံးအတြင္း တရားမ၀င္ေနထုိင္သူမ်ားရွိခဲ့ ေသာ္ ဖမ္းဆီးအေရးယူမည့္ အေျခအေနရွိေၾကာင္း သိရသည္။

အတိုက္အခံရုံးမ်ားကုိ ထုိင္းအာဏာပုိင္မ်ားက ေရွာင္တခင္ ၀င္ေရာက္စစ္ေဆးမည္ဟူေသာ သတင္းမ်ား က်ယ္ က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ယေန႔ ထြက္ေပၚေန၍ အမ်ားစုက စိုးရိမ္ေနၾကရာမွ ယခုကဲ့သို႔ ၀င္ေရာက္စစ္ေဆးခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

ထို သတင္းမ်ားေၾကာင့္ ခ်င္းမုိင္ၿမိဳ႕ အေျခစုိက္ ျမန္မာ့ ဒီမုိကေရစီ အေရးႏွင့္ လူ႔အခြင့္အေရး လႈပ္ရွားသည့္ အဖဲြ႔ မ်ား၊သတင္းဌာနမ်ား အပါအ၀င္တျခားေသာ NGO ရုံးမ်ားမွာစိုးရိမ္ေနၾကၿပီး တခ်ဳိ႕ရုံးမ်ား ပိတ္ထားၾကသည္။

ယင္း အတိုက္ခံရုံးမ်ားကုိ ၀င္ေရာက္စစ္ေဆးမႈႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ထုိင္း အာဏာပုိင္မ်ား၏ အဖြဲ႔အစည္း အခ်င္းခ်င္း သေဘာထား ကြဲလြဲမႈမ်ားေၾကာင့္ျဖစ္သည္ဟု ေထာက္လွမ္းေရး ႏွင့္ နီးစပ္သည့္ အသိုင္းအ၀ိုင္းမွ သိရသည္။

အတိုက္ခံရုံးမ်ားသို႔ ၀င္ေရာက္ စစ္ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရာတြင္ ေဒသခံရဲမ်ားႏွင့္ ေျမာက္ပုိင္း ခရိုင္ရဲအရာရွိတခ်ဳိ႕ ပါ၀င္ပူးေပါင္း၍ စစ္ေဆးမည္ျဖစ္သည္ဟုလည္း ၎ နီးစပ္သည့္ အသိုင္းအ၀ိုင္းက ဆိုသည္။

ထုိသတင္းေၾကာင့္ အတိုက္အခံရုံး အဖြဲ႔အစည္းမ်ားကုိလည္း ၎အဖြဲ႔အစည္းမ်ားႏွင့္ နီးစပ္သည့္ တခ်ဳိ႕ ထုိင္းအာဏာပုိင္မ်ားက အသိေပးၾကသည္ဟုလည္း သိရသည္။

ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕အေျခစိုက္သည့္ အတိုက္အခံရုံး (၁၂) ရုံးခန္႔ကုိ ၀င္ေရာက္စစ္ေဆးရန္ရွိသည္ဟု ထုိင္းအာဏာပိုင္မ်ား ႏွင့္ နီးစပ္သူ မ်က္ျမင္သက္ေသတဦးကေျပာျပသည္။

အမ်ဳိးသမီး သမဂၢ(BWU)၊ လူ႔အခြင့္အေရး ပညာေပးဌာန - ျမန္မာႏုိင္ငံ(HREIB)၊ တိုင္းရင္းသား လူမ်ဳိးမ်ား ေကာင္စီ (ျပည္ေထာင္စု ျမန္မာႏိုင္ငံ) (ENC)၊ MAP ေဖာင္ေဒးရွင္း၊ အမ်ဳိးသမီးမ်ား အဖြဲ႔ခ်ဳပ္(ျမန္မာႏိုင္ငံ) (WLB)၊ လူ႔အခြင့္အေရးႏွင့္ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္း ကာကြယ္ေရးအဖြဲ႔ (ERI)၊တုိင္းရင္းသား လူငယ္မ်ား အဖြဲ႔ (NY Forum)၊ ဒီမိုကရက္တစ္ ျမန္မာ့ အသံ(DVB)ႏွင့္ ရွမ္းအဖြဲ႔အစည္းမ်ား၏ ရုံးမ်ား ပါ၀င္သည္ဟုလည္း ၎ မ်က္ျမင္က ဆိုသည္။

ၿပီးခဲ့သည့္ စက္တင္ဘာလ ၁၃ ရက္ေန႔၌ ထိုင္းအာဏာပုိင္မ်ားက BWU ရုံး၏ လုပ္ငန္းမ်ား တည္ရိွရာ ေနရာ တခ်ဳိ႕ကုိ ၀င္ေရာက္စစ္ေဆးခ့ဲရာ အမ်ဳိးသမီး ၁၀ ဦး ဖမ္းဆီးခံခဲ့ရသည္။

ဖမ္းဆီး ခံရသူမ်ားအနက္ ထိုင္းႏိုင္ငံတြင္ တရား၀င္ ေနထုိင္ခြင့္ လက္မွတ္ ကိုင္ေဆာင္ထားသူမ်ားကုိ နာရီပုိင္း အတြင္း ျပန္ လႊတ္ေပးခ့ဲေသာ္လည္း ၎ အမ်ဳိးသမီး ၁၀ ဦးကုိ ထုိင္းႏိုင္ငံအတြင္း တရားမ၀င္ ေနထုိင္မႈျဖင့္တ ရက္ခန္႔ ဆက္လက္ ထိန္းသိမ္းထားၿပီးမွ ျပန္လည္လႊတ္ေပးခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

အထိန္းအသိမ္းခံခဲ့ရသည့္ အမ်ဳိးသမီး ၁၀ ဦးသည္ BWU အဖဲြ႔က စီစဥ္သည့္ စြမ္းရည္ျမႇင့္တင္ေရး သင္တန္းတြင္ တက္ေရာက္ေနသူမ်ား ျဖစ္သည္ဟု ဆိုသည္။

ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕ရွိ အတိုက္အခံရုံးမ်ားၾကားတြင္ စစ္အစိုးရ အာဏာပုိင္မ်ား၏ သတင္းေပးမ်ား ရွိႏိုင္သည့္အတြက္ ယခု ကဲ့သို႔ ဖမ္းဆီးခိုင္းျခင္း ျဖစ္ႏိုင္သည္ဟုလည္း ျမန္မာ့အေရး ေလ့လာသူမ်ား သံုးသပ္ၾကသည္။

အတိုက္အခံ သတင္းရပ္ကြက္မ်ား အဆိုရ ျမန္မာ စစ္အစိုးရက လာမည့္ ၂၀၁၀ ေရြးေကာက္ပြဲအတြက္ ႀကိဳတင္ ျပင္ဆင္၍ တုိင္းရင္းသားအမ်ားစု အပါအ၀င္ တခ်ိဳ႕အတိုက္အခံမ်ားကုိလည္း ဖိအားေပးသည့္အေနျဖင့္ ယခု ကဲ့သို႔ လုပ္ေဆာင္ေနသည္ဟုလည္း အတိုက္ခံ အသိုင္းအ၀န္းတြင္ အမ်ဳိးမ်ဳိး ေ၀ဖန္ေျပာဆိုေနၾကဆဲျဖစ္သည္။

ထို႔အျပင္ လြန္ခဲ့သည့္ ၁၆ ရက္ေန႔က Mae Sariang အေျခစိုက္သည့္ Karen Teachers Working Group (KTWG)၊ ကရင္အမ်ဳိးသမီး အစည္းအရုံး(KWO) ႏွင့္ Karen Office for Relief and Development (KORD) ရုံးမ်ားသို႔ ထိုင္းအာဏာပိုင္မ်ား ၀င္ေရာက္စစ္ေဆးခဲ့ေသးသည္။ သို႔ရာတြင္ မည္သူ႔ ကိုမွ် ဖမ္းဆီးခဲ့ျခင္း မရွိဟု သိရသည္။

လြန္ခဲ့သည့္ ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္ ေနာက္ပုိင္း ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ သက္ဆင္ရွင္နာဝပ္ အစုိးရ လက္ထက္တြင္ ထုိင္းႏုိင္ငံရိွ ျမန္မာ့အေရး လႈပ္ရွားသူမ်ားက လုံၿခဳံေရး အေျခအေန စုိးရိမ္ရသျဖင့္ ရုံးလုပ္ငန္းမ်ားကုိ ရက္သတၱပတ္ေပါင္း အတန္ၾကာ ရပ္ဆုိင္းထားခ့ဲဖူးသည္။

ဤအေတာအတြင္း ႏုိင္ငံတကာ လူ႔အခြင့္အေရး အဖဲြ႔မ်ား၊ အေနာက္ႏုိင္ငံ အစုိးရမ်ားက ထုိင္းႏုိင္ငံရိွ ျမန္မာ့ အေရး လႈပ္ရွားသူမ်ား၏ လုံၿခဳံေရးအတြက္ စုိးရိမ္ေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားၾကသည္။

သံတမန္မ်ား၏ အဆုိအရ ဘန္ေကာက္ၿမိဳ႕ရိွ အေနာက္ႏုိင္ငံ သံတမန္အသိုင္းအဝန္းကလက္ရိွ အေျခအေနကုိ အနီးကပ္ေစာင့္ ၾကည့္ေနၿပီး တခ်ိဳ႕ေသာ သံရံုးမ်ားက ခ်င္းမိုင္ၿမိဳ႕ အဖမ္းအဆီးသတင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ထုိင္း အာဏာပိုင္မ်ားကို သံတမန္ေရးရာအရ စံုစမ္းမႈမ်ား ျပဳခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ထိုင္း၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ အဖိဆစ္ ေဝ့ခ်ာခ်ီဝ လက္ထက္တြင္ ျမန္မာ့ဒီမုိကေရစီအေရးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ယခင္က ေႏွာင့္ယွက္မႈ မရွိခဲ့ဘူးေၾကာင္းလည္း သိရသည္။

MATUT HTI NA »

Chinese Citizens From Eastern Burma Asked To Return

In a late night broadcast, Yunnan TV controlled by the Yunnan provincial government said the Chinese government has asked all Chinese citizens from eastern Burma to return home quickly, said local observers.

The Yunnan TV-1 broadcast was aired at 11:45 p.m. China Standard Time. The announcement directed all Chinese citizens to come back home quickly, given Burma's political situation is deteriorating, where civil war is likely to break out on the border, local TV watchers told KNG.

Yunnan TV has a total of six channels but the Yunnan TV-1, satellite channel mainly broadcasts news about Yunnan and neighbouring Burma.

The announcement, especially called on Chinese citizens in the two main States of Burma--- Kachin State and Shan State, bordering Yunnan province as well as the Burma-Thailand border to come back home, said TV listeners on the border.

Two days before the Yunnan TV-1's announcement, construction of three more camps for Burmese refugees was begun at Manghai, Pengjiazhai and Xiaozhai villages close to the Burma border east of Salween River (also called Saphkung Hka in Kachin) on the direct instruction of the Chinese central government with a supporting budget.

"The latest move by China reveals the likelihood of resumption of civil war between the Burmese Army and ethnic armed groups on the border. I think both governments are in touch and aware because they always have close-door meetings,” a Kachin military analyst on the border told KNG today.

The Chinese border authorities have been collecting names and making a list of its hundreds of citizens in the two Dapein River's (Tahkaw Hka in Kachin) hydropower projects in Bhamo district in Kachin State since last week. The project sites are also situated near the China border, said sources from the project sites.

Recently, Yunnan-based radios and TVs announced several times the return home of all Chinese citizens from eastern Burma including the territory of United Wa State Army (UWSA) soon after the Burmese troops captured the ethnic Kokang armed group also called Myanmar National Democratic Alliance Army (MNDAA) on August 24, said the border sources.

The junta is now gearing up for war with the border-based ethnic armed groups--- the Kachin Independence Army (KIA), UWSA, and the Mongla-based National Democratic Alliance Army (NDAA).

The three ethnic armed groups have rejected the junta-proposed transformation of their armed-wings to Border Guard Forces. The regime has set a deadline for the change, which is October 31.

Currently, the three ethnic armed groups are also preparing to defend themselves against the Burmese troops. The offensive by the junta could be soon, according to sources close to the groups.

KNG

MATUT HTI NA »

Miwa gaw Myen tsin-yam masha n le tim, dabang 3 kahtap hpaw

Miwa gaw shi a Myen ga jarit mayan de Myen mung na tsin-yam masha ni (refugees) langai mi mung n le wa tim, September 24, mani Mali Ya shani kaw na gaw, tsin-yam dabang 3 hpe kahtap hpaw wa sai re. Miwa ginjaw asuya a matsun hte ja gumhpraw jahkrat ya ai hte maren, Lahta Sam mung, Saphkung Hka a sinna maga Munggu (Mongkoe) hte Hpawng Seng makau, Miwa hkran shara masum hta tsin-yam dabang ni hpe galaw nga sai ai re lam, Munggu shiga lawk kawn chye lu ai. Tsin-yam dabang ni hpe Manghai, Pengjiazhai hte Xiaozhai mare ni kaw galaw nga aai rai nna, dai hta, Manghai kaw tsin-yam masha marai 5,000, Pengjiazhai kaw 6,000 hte Xiaozhai kaw 3,000 hku nna, hkap la na masing re lam, Miwa ga jarit shiga lawk kawn chye lu ai. Bai nna, Miwa asuya gaw tsin-yam dabang ni hpe masha law wa ai hta hkan nna bai kahtap hpaw na masing mung nga ai lam, matut chye lu ai. Ndai tsin-yam dabang ni hpe, Myen hte lamu ga jarit mayan na amyu bawsang laknak hpai hpung ni lapran majan byin wa yang, Miwa hkran de hprawng pru wa na Myen mung masha ni a matu yaw shada let hpaw ai re lam, Miwa tsin-yam dap hpe lakap let chye lu ai. Ya ten, Saphkung Hka sinna maga de nga ai madung rawtmalan hpung ni hta, Loikang-daju Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpyendap (KIA) a dap ba 4 hte Sam Hpyen (SSA-N) ni rai nna, Saphkung Hka a sinpraw de gaw Kokang (MNDAA), Wa (UWSA) hte Mongla-daju NDAA uhpung ni nga ai re. Myen hpyen asuya gaw, du na October shata htum hpe jahtum nhtoi masat nna, dai ten shi matsun tawn ai "Border Guard Force—Jarit Sin Dap" n hkap la ai rawtmalan hpung kadai hpe mung gasat shamyit na matu, hkyen lajang nga sai re. Raitim, dai lam hpe KIA, UWSA, SSA-N hte NDAA uhpung ni, n hkap la ai re. Myen hte dai rawtmalan ni majan byin yang, madung hprawng pru wa na buga masha ni gaw, madung Saphkung Hka a sinpraw hte sinna maga nga ai, Jinghpaw, Lisu, Palawng, Akha, Lahu, Kokang hte Sam amyusha ni re lam, chye lu ai. Mani sha mung, Munggu mare na man na, Manghai mare tsin-yam dabang de galaw da chyalu plastic ginsum 170 hpe Mangshi kaw na htaw lahka tawn sai hpe mu lu ai lam, myi-chyaw-mu buga masha langai tsun dan wa ai. Ndai tsin-yam dabang 3 hpe n galaw shi yang, lai wa sai bat laman, Miwa asuya gaw Myen jarit hte ni kahtep ai tinang amyusha mare buga shagu na upkang salang ni yawng hpe "Ga jarit majan hte Myen mung tsin-yam masha" hte seng nna Mangshi de alak mi zuphpawng shaga wa sai lam, chye lu ai. Bai nna, Miwa asuya gaw, ndai tsin-yam dabang 3 a grupyin mare kahtawng shagu de sa du nhtawm, dum nta langai hpe Miwa mungdan dawng hkawng kaji langai hte gumhpraw Yuan 1,000 mi hpra mung garan jaw ai lam hpe lai wa sai bat kawn galaw wa ai lam, ga jarit shiga lawk kawn chye lu ai. Ndai zawn galaw ai gaw, lamu ga jarit hta majan byin wa yang, tinang mungmasha hte lamu ga hpe chye gin hka lu na yaw shada ai masa re nga nna, ga jarit hpyen masa sawk sagawn ai ni KNG de tsun dan wa ai. Ya ten, ga jarit hta majan n byin ai, tsin-yam masha n le ai ten, ndai zawn Miwa a tsin-yam dabang 3 hpaw ai sat lawat gaw, "Miwa hte Myen gaw lamu ga jarit e majan galoi byin na hpe hkrak chye chyalu hte dai lam hpe kata lam e jawm myit hkrum galaw ai masing, sakse madun ai lam re" nga nna, Munggu na hpyen masa dinglik salang langai tsun wa ai re. Lamu ga jarit na hpyen masa sawk dik ai ni tsun ai hku rai yang, du na October praw 1 ya hta ang ai Miwa Amyusha Nhtoi, ladu hkrum lamang galaw ngut ai hte gaw, lamu ga jarit mayan hta Myen hte rawtmalan hpung ni lapran majan sana re, nga ai. Lai wa sai August shata laman, Myen gaw Kokang ginra hpe htim gasat ai shaloi, Kokang tsin-yam masha 40,000 jan gaw Miwa ga jarit Nansan de hpraw pru wa sai re. Ndai zawn byin ai hte Miwa ginjaw asuya kawn tsin-yam masha ni a matu kalang ta jahkrat jaw budget gaw Miwa Yuan sen 100 (US $1,428,541) re lam, Miwa Tsin-yam Dap kawn chye lu ai. Ya ten, Kokang (MNDAA), UWSA hte NDAA uhpung ni a uphkang ginra kawn Miwa jarit na mare ni de, madung Nasan grupyin hte Ta-law (snr Daluo) de hprawng pru wa ai, Myen mung na tsin-yam masha jahpan yawng gaw, marai 60,000 jan sai lam, tsin-yam dabang shiga lawk kawn chye lu ai. KNG

MATUT HTI NA »

Twenty Fresh Desertions From Burmese Army In Kachin State

Defections from the Burmese Army continue with 20 more soldiers deserting from the frontlines and joining the ethnic Kachin armed group, the Kachin Independence Army (KIA) in Burma's northern Kachin State, last week, said local sources.

The Burmese soldiers defected from Pajau Bum and Na Hpaw Bum, the former KIA headquarters which is close to the Hpalap Bum based KIA's Division headquarters and 5th Brigade Command in east of Kachin State. The deserters were secretly sent to the area after the Burmese junta started a military offensive against the Kokang ceasefire group in August, said frontline sources.

The Burmese soldiers fled from the frontlines leaving their arms. The defectors were searched for in the two Kachin villages close to the frontlines on the Myitkyina-Bhamo highway road--- Gangdau Yang and Nam San Yang by the Burmese military, said local eyewitnesses.

KNG

Sources close to the deserters said no one was captured by the Burmese military but they were being searched.

The wives of the Burmese soldiers in the village-military bases are also preparing to flee to safer places if civil war resumes between the Burmese Army and the KIA, villagers of Gangdau Yang and Nam San Yang said,

KIA officers in Laiza headquarters on the Sino-Burma border in Kachin State said, around 50,000 Burmese soldiers have been deployed around KIA Hpalap Bum Division Command, 3rd and 5th brigades situated along the China border.

KIA officers also added that the Burmese Army bases in Kachin State are battling desertions because soldiers are being discriminated against. They get low monthly salaries, with no chance to have personal business enterprises and have to work under tough military rules. But high ranking army officers have personal business ventures and no action is taken against them when they flout military rules.

On the other hand, over 70,000 Burmese soldiers with heavy artilleries have patrolled the territory of the United Wa State Army (UWSA) in Eastern Shan State after the junta used dishonest means to capture the Kokang ceasefire group's capital Laogai on August 24, said UWSA sources.

The two strongest ethnic military alliances in the country--- KIA and UWSA are preparing to defend themselves against Burmese troops before and after the October 31 deadline set by the junta for transforming their armed-wings to the Burmese Army-controlled Border Guard Force (BGF) said the groups' sources.

Till now, the two armed groups have rejected junta-proposed Border Guard Force and view it as a plan by the junta to disarm them, said UWSA and KIA sources.

MATUT HTI NA »

အရင္က စလီဘရစ္တီ၊ အခုေတာ့ ရဖ်ဴဂ်ီ

“ဒီမွာ ဒီမွာ ခင္ဗ်ားက အတုလား အစစ္လား”

“အစစ္ပါဗ်ာ။ ဘာလုပ္မလို႔လဲ၊ ခင္ဗ်ားေမးခြန္းကလည္း ေၾကာက္စရာႀကီး”

“ဘာလဲဗ်၊ ဘာေမးလို႔လဲ ခင္ဗ်ားက ဘာစစ္တာလဲ”

“နတ္အစစ္ေလဗ်ာ၊ လံုးဝေရမေရာဘူး”

ထိုင္း - ျမန္မာနယ္စပ္ ဒုကၡသည္စခန္းတခုေရွ႕တြင္ မေယာင္မလည္ လုပ္ေနသည့္ ဦးရုကၡစိုးကို လူတေယာက္က လာေမးေသာေၾကာင့္ ျပန္ေျဖေနျခင္းျဖစ္သည္။ “ခင္ဗ်ားကို အဲဒါေမးတာမဟုတ္ဘူး .. ဒီမွာ က်ဳပ္နာမည္ မွတ္ထား၊ တာေတတဲ့ … ဒီဒုကၡသည္ စခန္းမွာ ပြဲစားလုပ္တယ္၊ မသိတဲ့သူ မရွိဘူး။ ခင္ဗ်ားကို ကူညီမလို႔ ဒုကၡသည္ အတုလား၊ အစစ္လား ေမးတာ” ဟု ထုိသူက ျပန္ေျပာလိုက္သည္။

႐ုကၡစိုး။ ။ ေၾသာ္ တာေတဆိုတဲ့ နာမည္ကလည္း ေတာ္ေတာ္မ်ားတာပဲ။ အင္းေပါ့ေလ လူတူမရွား နာမည္တူ မရွားေပါ့။

တာေတ။ ။ ကဲပါ .. က်ဳပ္ေမးတာေျဖဦး။ ခင္ဗ်ားက ဒုကၡသည္အတုလား အစစ္လား။

ရုကၡစိုး။ ။ အတုဆိုရင္ ဘာလုုပ္မွာလဲ။ အစစ္ဆိုရင္ေကာ ဘာလုုပ္မွာလဲ။

တာေတ။ ။ အစစ္ဆိုရင္ေတာ့ ခင္ဗ်ား ဒီေနရာကေန ျပန္လစ္ေတာ့။ အတုဆိုရင္ေတာ့ အျမန္ဆံုး တတိယ ႏုိင္ငံ သြားရဖို႔ ကူညီမယ္။

ရုကၡစိုး။ ။ ေၾသာ ဒီလိုလား။ က်ဳပ္က နတ္အစစ္ လူအတု၊ ဒုကၡသည္ေတာ့မဟုတ္ဘူး။ ေပ်ာက္ေနတဲ့ က်ဳပ္ ေဘာ္ဒါေတြကိုလာရွာတာ။

တာေတ။ ။ ဒါလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ လူမစြမ္းနတ္မပဲ ၾကားဖူးတယ္ .. က်ဳပ္နဲ႔ က်မွပဲ နတ္မစြမ္းလို႔ ပြဲစားမတယ္ ဆိုၿပီး စကားပံုကို ျပင္ရမယ္ထင္တယ္ ဟဲဟဲ။

ရုကၡစိုး။ ။ ဒါကေတာ့ဗ်ာ ... ပြဲစားဆိုတာက ဘယ္ေဒသ ဘယ္ေနရာမွာပဲျဖစ္ျဖစ္ … မတတ္ႏုိင္တဲ့ကိစၥမွ မရွိတာဘဲ။ လုပ္စမ္းပါဦး ဖိုးရႈပ္နဲ႔ ႂကြက္စုတ္ တဲ့ …။ တေယာက္က ဂ်ာနယ္လစ္ ေယာင္ေယာင္၊ ေနာက္ တေယာက္ ကေတာ့ ႏုိင္ငံေရးသမားေယာင္ေယာင္၊ NGO ေယာင္ေယာင္္ပါပဲ။ ရုပ္ေတြကလည္း အူေၾကာင္ေၾကာင္နဲ႔ဆိုေတာ့ ရွာရ သိပ္ခက္မယ္ မထင္ဘူး။

တာေတ။ ။ သိပါ့ဗ်ာ …။ အဲဒီလို ေယာင္ေယာင္ေတြကို က်ဳပ္က ေသခ်ာမွတ္ထားတာ။ သူတို႔ကို က်ဳပ္ပဲ စခန္းထဲ သြင္းေပးထားတာေပါ့။

ရုကၡစိုး။ ။ ဘာ … စခန္းထဲ သြင္းတယ္ ဟုတ္လား။ ဘယ္စခန္းထဲ ဘယ္လိုသြင္းထားတာလဲ။

တာေတ။ ။ ေၾသာ္ ... ခင္ဗ်ား ေဘာ္ဒါေတြက တတိယႏုိင္ငံသြားခ်င္တယ္ေလ။ အဲဒီေတာ့ ဒုကၡသည္ စခန္းကေန ထြက္ဖို႔အတြက္ စီစဥ္ေပးထားတာ။ သူတို႔က က်ဳပ္ကို ဒါေပးတယ္ေလ။

တာေတက သူ႔လက္ညႇိဳးႏွင့္ လက္မကို ဝိုင္းျပလိုက္သည္။

႐ုကၡစိုး။ ။ ေနပါဦး။ ဒီေကာင္ေတြက စခန္းထဲဝင္ရေအာင္ သူတို႔က ဒုကၡသည္ေတြမွ မဟုတ္ဘဲ။

တာေတ။ ။ ခင္ဗ်ားႀကီးကလည္း ဒံုးေဝးလုိက္တာ။ သူတို႔က ဒုကၡသည္ျဖစ္စရာမလိုဘူးဗ်။ ဒုကၡသည္ ျဖစ္ခ်င္ဖို႔ပဲလိုတယ္။ တကယ္ဒုကၡသည္ အစစ္ဆိုရင္ ဘယ္လိုလုပ္ တတိယႏုိင္ငံသြားလို႔ရမလဲဗ်။ ပိုက္ဆံမွ မရွိဘဲ။

ရုကၡစိုး။ ။ မဟုတ္ကဟုတ္ကဗ်ာ။ ဒုကၡသည္ အစစ္ေတြကို တတိယႏုိင္ငံပို႔တာ မဟုတ္ဘူးလား။

တာေတ။ ။ ခက္ပါလား။ ခုေခတ္ကေျပာင္းေနၿပီ။ ဒုကၡသည္ အစစ္နည္းနည္းနဲ႔ ပိုက္ဆံေပးထားတဲ့ ဒုကၡသည္ေယာင္ ေဆာင္ထားတဲ့ သူေတြကို ေရာသမေမႊၿပီး က်ဳပ္တို႔လိုပြဲစားေတြက တတိယႏုိင္ငံ ပို႔ေပးေနတာ။ သေဘာေပါက္။ က်ဳပ္တို႔ရဲ႕ ပြဲစားေဆာင္ပုဒ္ေတာင္ ရွိေသးတယ္။

႐ုကၡစိုး။ ။ ဘာလဲဗ်၊ လုပ္ပါဦး။

တာေတ။ ။ ေခတ္မီသူတုိင္း ဒုကၡသည္လုပ္ၾကသည္ တဲ့။ ဒီေဆာင္ပုဒ္နဲ႔ ေၾကာ္ျငာတာေလ။ ခုဆို ကာစတန္မာေတြ ေတာ္ေတာ္မ်ားေနၿပီ။

ထုိစဥ္ သူတို႔နားသို႔ ယုိင္ထိုးယိုင္ထိုးႏွင့္ ေန႔ခင္းေၾကာင္ေတာင္ ဘီယာမူးေနေသာ လူႏွစ္ေယာက္ ေရာက္လာသည္။ ဦး႐ုကၡစိုး ေသေသခ်ာခ်ာ ၾကည့္လိုက္ေတာ့ ဖိုးရႈပ္ႏွင့္ ႂကြက္စုတ္တို႔ ျဖစ္ေနသည္။

႐ုကၡစိုး။ ။ ဟာ … ဖုိးရႈပ္၊ ႂကြက္စုတ္။ ရွာလိုက္ရတာကြာ။ ဘယ္လိုျဖစ္ၾကတာလဲ။

ဖိုးရႈပ္။ ။ ဘယ္လိုမွမျဖစ္ပါဘူး ဦးရုကၡစိုးရဲ႕၊ အေမရိကားသြားခ်င္လို႔ေလ။

ႂကြက္စုတ္။ ။ ဟုတ္တယ္ ခ်င္းမိုင္မွာ ေနရတာ ပ်င္းလာၿပီဗ်။ ဦးရုကၡစိုးေကာ လိုက္ခဲ့ပါလား။ ခ်င္းမုိင္ ရုကၡစိုးမလုပ္နဲ႔ေတာ့၊ ဆန္ဖရန္စစၥကိုရုကၡစိုးျဖစ္ျဖစ္၊ နယူးေယာက္ ရုကၡစိုးျဖစ္ျဖစ္ လုပ္။ ပိုမိုက္တယ္။

ရုကၡစိုး။ ။ ေတာ္ပါကြာ။ ငါ့ဘာသာ ခ်င္းမိုင္မွာပဲ ေအးေအးေဆးေဆး ေနပါရေစ။ ေနစမ္းပါဦး မင္းတို႔က ဘယ္လိုကဘယ္လို ဒုကၡသည္စခန္း ေရာက္လာရတာလဲ။ မင္းတို႔က ဘယ္တုန္းက ဒုကၡသည္ျဖစ္သြားတာလဲ။

ဖိုးရႈပ္။ ။ ဒုကၡသည္ဆိုတာ ပိုက္ဆံေပးရင္ျဖစ္လို႔ရတယ္ေလ ဦးရုကၡစိုးရဲ႕။ ခုဆို ရန္ကုန္မွာ က်န္ခဲ့တဲ့ က်ေနာ္တို႔ ေဆြေတြမ်ိဳးေတြကိုေတာင္ လွမ္းေခၚထားတယ္။ တာေတနဲ႔ညႇိၿပီး ဒုကၡသည္လုပ္ အေမရိကား သြား မလို႔။

ႂကြက္စုတ္။ ။ ဟုတ္တယ္၊ ခ်င္းမိုင္မွာလည္း အေနကမေခ်ာင္၊ ရန္ကုန္မွာလည္း လုပ္စရာ အလုပ္ကမရွိ ဆိုေတာ့ အေမရိကားမွာ ဆူရွီေလး သြားလိပ္မလားလို႔။

တာေတ။ ။ စိတ္ကူးမလြဲနဲ႔ ဦးရုကၡစိုးေရ။ က်ေနာ္ရွိတုန္း ဒုကၡသည္ စာရင္း ေပးခ်င္ေပးထား။ က်ေနာ္လည္း အေျခအေနအရ လုပ္စား ေနရတာ။ ေခတ္မေကာင္းရင္ေတာ့ မိန္းမနဲ႔ ကေလးေခၚၿပီး ဒုကၡသည္ ဝင္လုပ္၊ တတိယႏုိင္ငံလစ္မယ္။

႐ုကၡစိုး။ ။ ေကာင္းပါ့ကြာ။ မင္းတို႔ဟာ မင္းတို႔ေတာ့ ဟုတ္ေနတာပဲ … ဒါဆို ဒုကၡသည္ အစစ္ေတြက ဘယ္လိုလုပ္မလဲ။

တာေတ။ ။ ေၾသာ္ ဦးရုကၡစိုးကလည္း၊ မခက္တာကို ခက္ေအာင္ လုပ္ေနျပန္ၿပီ။ ဒုကၡသည္ ဆိုတာက အရင္ကတည္း ဒုကၡေတြ ႀကံဳဖူးၿပီးသား၊ ဒုကၡထပ္ေရာက္လည္း ဘာမွမျဖစ္ဘူး၊ ခံႏုိင္ရည္ရွိတယ္ေလ။ နအဖက ႏွိပ္စက္ထားလို႔ ထုသားေပသား က်ေနၿပီ။ သူတုိ႔က အေမရိကား မသြားရလည္း ဘာမွမျဖစ္ဘူး။ ပိုက္ဆံေပးၿပီး ဒုကၡသည္ လုပ္ရတဲ့သူေတြ ခမ်ာသာ သနားစရာ။ သူတို႔က သူေဌးေတြဆိုေတာ့ ဒုကၡလည္း ခံဖူးၾကရွာတာ မဟုတ္ဘူး။ အဲဒီေတာ့ စခန္းထဲမွာ ခဏတျဖဳတ္ဒုကၡခံ … ၿပီးေတာ့ အေမရိကား ျမန္ျမန္ပို႔ေပးလိုက္တာေပါ့။

ထိုစဥ္ သူတို႔နားမွ မိတ္ကပ္အေဖြးသားမ်က္ႏွာႏွင့္ ေခါင္းေမာ့ရင္ေကာ့ကာ ေလွ်ာက္သြားေသာ အမ်ိဳးသမီးတဦး ျဖတ္သြားသည္။ ထုိအမ်ိဳးသမီးကို တာေတက ေမးေငါ့ရင္း “သူ႔ကို သိလား” ဟု တီးတိုးေမးလိုက္သည္။

ဖိုးရႈပ္။ ။ ျမင္ဖူးသလိုပဲ၊ ေတာ္ေတာ္ေလး ျမင္ဖူးတယ္။

ႂကြက္စုတ္။ ။ ဟာ … သိတယ္၊ သိတယ္၊ အဲဒါ ျမန္မာျပည္မွာ အရမ္းနာမည္ႀကီးတဲ့ မင္းသမီးေလ။ ဟုတ္တယ္မဟုတ္လား။

တာေတ။ ။ သိပ္ဟုတ္တာေပါ့ဗ်။ ခု က်ဳပ္တို႔ ေဆာင္ပုဒ္အသစ္တခု ထပ္ထုတ္ထားတယ္ … အရင္က စလီဘရစ္တီ၊ ခုေတာ့ ရဖ်ဴဂ်ီတဲ့ … မိုက္တယ္မဟုတ္လား။

႐ုကၡစိုး။ ။ ဟင္ နာမည္ႀကီးမင္းသမီးက ဘယ္လိုလုပ္ ဒုကၡသည္ျဖစ္ေနတာလဲ။

တာေတ။ ။ ေၾသာ္၊ သူက နာမည္ႀကီးဆိုေပမယ့္ အသက္နည္းနည္း ႀကီးေနၿပီဆိုေတာ့ ဒုကၡသည္ လုပ္လိုက္တာေလ။ ၿပီးရင္ အေမရိကားသြားမွာေပါ့။ မင္းသားေတြလည္း ဒီလိုပဲ ဒုကၡသည္ စခန္း ဝင္တာပဲ။ အသက္ငယ္တဲ့ မင္းသမီးေတြကေတာ့ တျခားနည္းနဲ႔ ဒုကၡသည္လုပ္ၿပီး သြားတာေပါ့။

႐ုကၡစိုး။ ။ တျခားနည္းနဲ႔ ဒုကၡသည္ လုပ္တယ္ ဟုတ္လား။ ဘယ္လိုနည္းလဲ၊ လုပ္ပါဦး။

တာေတ။ ။ အဲဒီဘက္မွာလည္း ပြဲစားေတြရွိတာပဲ။ အသက္ငယ္တဲ့ မင္းသမီးေလးေတြက်ေတာ့ ဒီလို ဒုကၡသည္ စခန္းထဲ ဝင္မေနေတာ့ဘူး။ အေမရိကန္ ႏိုင္ငံသားခံယူထားတဲ့ လူပ်ိဳသိုး၊ လူပ်ိဳေဟာင္းႀကီးေတြနဲ႔ ယူၿပီး အေမရိကားသြားၾကတယ္ေလ။

ဖိုးရႈပ္။ ။ ေနပါဦး၊ ေယာက္်ားယူၿပီး အေမရိကားသြားတာနဲ႔ ဒုကၡသည္ ျဖစ္တာ ဘာဆိုင္လို႔လဲ။

တာေတ။ ။ ဒါကေတာ့ စဥ္းစားၾကည့္ေလ။ သူတို႔လည္း သူတို႔နည္း သူတို႔ဟန္နဲ႔ ဒုကၡသည္ ျဖစ္တာပဲ။ မယူခ်င္တဲ့ ေယာက္်ား ရုပ္ဆုိးႀကီးေတြကို ယူရတယ္၊ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာလို ေက်ာ့ေက်ာ့ေမာ့ေမာ့ေလး ရုပ္ရွင္ မရိုက္ရ ေတာ့ဘဲ ဆူရွီလိပ္ေနရတယ္။ ဒါလည္း ဒုကၡသည္ မဟုတ္ဘူးလား။

ရုကၡစိုး။ ။ အင္း ျမန္မာျပည္ထဲမွာ လူမွ က်န္ပါဦးမလားမသိဘူး။

တာေတ။ ။ ဒါေတာ့ ေမးမေနနဲ႔၊ ျမန္မာျပည္ထဲမွာ ဘယ္သူမွ မေနခ်င္ဘူး။ အကုန္လံုး ႏုိင္ငံျခား ထြက္ခ်င္ၾကတာခ်ည္းပဲ။ အေမရိကားကေတာ့ ဘယ္သူမဆို သြားခ်င္တာ။ အဲဒီေတာ့ က်ဳပ္တို႔လို ပြဲစားေတြ ေထာတာေပါ့ ဟဲဟဲ။

ထိုစဥ္ သူတို႔နားသို႔ လူတဦးခ်ဥ္းကပ္လာသည္။ ပါးစပ္ကလည္း ရႊတ္ရွက္ ဒြတ္ဒတ္မ်ားရြတ္ဆိုလာသည္။

႐ုကၡစိုး။ ။ ဟာ ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးပါလား။ ဘယ္လိုက ဘယ္လို ဒုကၡသည္ စခန္းနား ေရာက္ေနတာလဲ။

ခ်ိဳကုပ္။ ။ အုိင္ေဆး အန္ကယ္ ရုကၡစိုး၊ ဝွဴးအာယူ … ေဆာဒီးေဆာဒီး၊ ေဟာင္းအာယူ၊ အိုင္အမ္ ဖိုင္း၊ ေဟာင္းဒူး ယူဒူး ဟဲဟဲ။

ဖိုးရႈပ္။ ။ ဟင္ … ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီး ဘယ္လိုျဖစ္သြားတာလဲ။

ခ်ိဳကုပ္။ ။ အိုင္ ဘယ္လိုမွ မျဖစ္ဘူးစ္၊ ခု အဂၤလစ္ရွ္ လန္းနင္း လုပ္ေနတာ။

ႂကြက္စုတ္။ ။ ဘာလုပ္ဖို႔ လန္းနင္း၊ အဲ … အဂၤလိပ္စာ သင္ေနတာလဲဗ်။ ခုမွ ေအဘီစီဒီ စသင္ေတာ့ အသက္ႀကီးမွ လက္ေပးသင္တဲ့ ဟိုအေကာင္လို ျဖစ္ေနမွာေပါ့။

ခ်ိဳကုပ္။ ။ အိုး ယူအာေရာင္း … ။ ဒီမွာ ပညာလို အိုသည္မရွိတဲ့။ အသက္ႀကီးမွ လက္ေပးသင္ေတာ့ ဘာျဖစ္လဲ။ အေမရိကားသြားရဖို႔ လိုရင္းပဲဟာ။

႐ုကၡစိုး။ ။ ဟင္ လာျပန္ၿပီတေယာက္ … အေမရိကားတဲ့။

ခ်ိဳကုပ္။ ။ ဟုတ္တယ္ေလ။ က်ဳပ္တို႔ကို ပိတ္ဆို႔ထားေတာ့ အေမရိကားကို သြားခ်င္တုိင္း မသြားရဘူး။ ခု UN စည္းေဝးလုပ္မယ္၊ သြားရမယ္ ဆိုတဲ့အခြင့္အေရးေလးနည္းနည္း ျပန္ဟလာျပန္ေတာ့ ဟို ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ဆိုတဲ့ သိန္းဂိန္တို႔၊ ဉာဏ္ပ်င္းတို႔က နည္းနည္း မႈတ္တတ္လို႔ သူတို႔ကိုလႊတ္ရတယ္။ မေတာ္တဆ အိုဘားမားက ထမင္းစားဖိတ္လို႔ သြားမိရင္ ေခြးအႀကီး လွည္းနင္းသလို ျဖစ္ေနမွာေလ။ ဝက္ေထာႀကီးလာတုန္းကလည္း အေမရိကန္အဂၤလစ္ရွ္ကို မႊတ္ေနေအာင္ေျပာတတ္ေအာင္ သင္ထားဖို႔ ကပ္မွာသြားေသးတယ္။ ေနာက္တခါ အခြင့္အေရး ေပၚလာလို႔ကေတာ့ ဘယ္သူ႔မွ မလႊတ္ ေတာ့ဘူး၊ ကိုယ့္ဘာသာ သြားဖို႔ အဂၤလစ္ရွ္ လန္းနင္း လုပ္ေနတာ ဟဲဟဲ။

ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးဆီက တံေတြးမ်ားစဥ္သြားေသာေၾကာင့္ သူတို႔ မနည္းေရွာင္လိုက္ရသည္။

တာေတ။ ။ အဂၤလစ္ရွ္ လန္းနင္းလုပ္တာေတာ့ ထားပါေတာ့၊ ခု ဒုကၡသည္ စခန္းနားကို ဘာလာ လုပ္တာလဲဟင္။

ခ်ိဳကုပ္။ ။ ဒါလား … အခင္းအက်င္း လာၾကည့္တာေလ။ အေျခအေန မေကာင္းရင္ စခန္းထဲ ဝင္ၿပီး အေမရိကား သြားမလို႔။

႐ုကၡစိုး။ ။ ဟင္ ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးကလည္း ဒုကၡသည္ စခန္းထဲ ဝင္မယ္ ဟုတ္လား။

ခ်ိဳကုပ္။ ။ ဟုတ္တယ္ေလ၊ ေမာင္ေကြးတို႔၊ ငမန္းတို႔က အထိန္းရ အသိမ္းရ ခက္ပါဘိသနဲ႔၊ ေတာ္ၾကာ ဟိုေကာင္ဖင္တြန္႔ရဲ႕ ဝဋ္ေတြ ျပန္လည္ေနရင္ ဘယ္လိုလုပ္မလဲ။ အဲဒီေတာ့ ေသခ်ာေအာင္ ဒီဘက္ လမ္းကိုလည္း စံုစမ္းထားရမယ္။ ကဲ ဘယ္ေလာက္ေပါက္လဲ ကိုတာေတ လုပ္ပါဦး။ အလုပ္ျဖစ္မယ္ ဆိုရင္ ေပါက္ေစ်းထက္ ၃ ဆပိုေပးမယ္ဗ်ာ။ ခင္ဗ်ားတို႔ ေၾကာ္ျငာကုိလည္း အရမ္းသေဘာက်တယ္။

တာေတ။ ။ ဘယ္ေၾကာ္ျငာကို သေဘာက်သြားတာလဲ ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီးရဲ႕။

ခ်ိဳကုပ္။ ။ ေၾသာ္ … အရင္က စလီဘရစ္တီ ခုေတာ့ ရဖ်ဴဂ်ီ ဆိုတဲ့ ေၾကာ္ျငာကိုပါ။ က်ဳပ္လည္း စလီဘရစ္တီ ပဲေလ၊ ေဟာဒီက ဖိုးရႈပ္တို႔ ႂကြက္စုတ္တို႔လည္း စလီဘရစ္တီပဲ၊ ဦးရုကၡစိုးလည္း စလီဘရစ္တီပဲ။ က်ဳပ္တို႔ အားလံုး ဒုကၡသည္ ျဖစ္ခြင့္ရွိတယ္ … ဟုတ္တယ္ မဟုတ္လား။

ခ်ိဳကုပ္ဒူးႀကီး၏ စကားအဆံုးတြင္ ဦး႐ုကၡစိုးႀကီး စိတ္ပါလာၿပီး “ဒီေလာက္ေတာင္ျဖစ္တာ က်ဳပ္လည္း ဝါရွင္တန္ ရုကၡစိုးပဲ လုပ္ေတာ့မယ္ဗ်ိဳ႕၊ ကဲ ကိုတာေတေရ ဘယ္ေလာက္ေပါက္လဲ၊ ဘယ္လိုေပးရမလဲ၊ ဒုကၡသည္ အစစ္တေယာက္ ေနရာမွာ ခ်င္းမုိင္ရုကၡစိုး ဆိုၿပီး စာရင္းထည့္လိုက္ေပေတာ့။ အေမရိကားကို မတိန္းမေစာင္း ဘိန္းေဗာင္းနဲ႔ အျမန္ဆံုး လစ္ေတာ့မယ္ … ပလို႔ … ဂ်ိ” ဟူ၍ ေရရြတ္လိုက္ ေလေတာ့သည္။ ။

ေထြရာေလးပါး က႑သည္ Satire ေခၚ သေရာ္စာ က႑ ျဖစ္ပါသည္။ သတင္းအခ်က္အလက္ အမွန္မ်ားအေပၚ အေျခခံ ေရးသားထားျခင္း မဟုတ္ပါ။ အားေပး ေဝဖန္ၾကေသာ ပရိသတ္ကို ေလးစားလ်က္ … ။

ဧရာ၀တီ

MATUT HTI NA »

Myen hpyendap a mayun laika hta, KIO hpe tsun n lu yang gap na lam tsun

Myen-Miwa ga jarit, Ruili (snr. Myen hku Shweli) e lu la ai, Myen hpyendap a mayun laika hte maren nga yang, Wunpawng Mungdan Shanglawt Hpung (KIO) hpe "Border Guard Force--Jarit Sin Dap" gale na ga ngwi ga pyaw hte tsun n lu yang, gap na re lam, Ruili shiga lawk kawn chye lu ai. Ndai laika makoi hta, "Shanglawt (KIO) gaw, kani dut lu dut sha hpaga ni galaw let sinat laknak ni grai lu mahkawng da sai hte, Amerikan kaw na madi shadaw lam ni lu da ai majaw, ja dum taw ai re" nga nna, ka tawn ai lam chye lu ai. Bai, bawm kapaw arung arai ni hte Jinghpaw ramma langai hpe kade n na ai ten lu rim kau dat sai lam hte, kasu kabrawng hkyen ai bukda hpungkyi 27 hpe mung lu rim tawn ai lam ni hpe, dai laika hta mu hti lu ai re lam, dai laika mu hti ai wa tsun dan wa ai re. Dai re majaw, Myen asuya gaw, shi masha ni mayun bang tawn Jinghpaw mungdaw na buga mare ni hta, sadi maja let aten shagu jep sagawn nga na matu matsun tawn sai lam, KIO shiga lawk kawn chye lu ai. Ya ten, Myitkyina hte Manmaw mare kaba ni hta, shana 10 jan sai hte lam nmaw de kadai n le na aming (snr n-sin n mai le aming) jahkrat tawn sai nna, dai ten pyada ni gaw hkyuk mawdaw ni hte mawdaw lam ntsa hkap sin nga ai lam, buga masha ni tsun wa ai. Myen gaw, Jarit Sin Dap galai na masing hpe, 2010 ralata poi n du shi yang ngut hkra galaw na shakut nga ai hta, lama wa dai masing atsawm n awngdang ai rai yang, 2010 ralata poi hpe mahtang htawt sit na masa re lam, Ruili shiga lawk lawk kawn chye lu ai. KNG

MATUT HTI NA »

ေကအန္ယူႏွင့္ စစ္အစိုးရတပ္မ်ား တိုက္ပြဲျဖစ္

ေက်ာ္ခ

ခ်င္းမုိင္ (မဇၩိမ) ။ ။ ကရင္ လြတ္ေျမာက္ေရး တပ္မေတာ္ႏွင့္ တပ္မဟာ ၆ နယ္ေျမအတြင္းသို႔ တပ္အေျပာင္းအလဲလုပ္ရန္ ေရာက္ရွိလာသည့္ စစ္အစိုးရ တပ္တို႔အၾကား ယမန္ေန႔မွစ၍ တိုက္ပြဲမ်ား ျပန္လည္ ျဖစ္ပြားေနသည္။ စစ္အစိုးရ၏ ခမရ ၃၅၅ ႏွင့္ ကရင္အမ်ဳိးသား အစည္းအ႐ုံး ေကအန္ယူ၏ လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႔ျဖစ္ေသာ ေကအန္အယ္ေအ တပ္ဖြဲ႔ဝင္မ်ားက ယမန္ေန႔နံနက္ႏွင့္ ယေန႔နံက္တို႔၌ ေျပာက္က်ား တုိက္ပြဲမ်ား ျဖစ္ေနခဲ့သည္။ ယမန္ေန႔တိုက္ပြဲသည္ ၾကာအင္းဆိပ္ၾကီး ၿမိဳ႔နယ္အတြင္းရွိ အဖလံု (ပိုးကရင္ရြာ) ႏွင့္ ကိုက္ ၂၀၀၀ ခန္႔တြင္ ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ တိုက္ပြဲမ်ားေၾကာင့္ စစ္အစိုးရဘက္မွ တပ္ၾကပ္ၾကီးတဦး အပါအဝင္ ႏွစ္ဦးက်ဆံုးၿပီး ႏွစ္ဦး ဒဏ္ရာရသြားေၾကာင္း တပ္မဟာ ၆ ေျပာခြင့္ရသူက ေျပာသည္။ “ဒီေန႔နံနက္ ၇ နာရီမွာ အဖလံု အေပၚဘက္က ၿမိဳင္သာယာနဲ႔ သန္းတင္ၾကားမွာ ေနာက္ထပ္တစ္ပြဲ ထပ္ျဖစ္တယ္။ ထပ္ျဖစ္ေတာ့ ခမရ ၃၅၅ က တေယာက္က်တယ္။ ၂ ေယာက္ ဒဏ္ရာရတယ္။ ေကအန္အယ္ေအဘက္ကေတာ့ ထိခိုက္ ဒဏ္ရာရမႈမရွိဘူး။ ဒီေန႔ ထပ္တိုက္တဲ့ ေပ်ာက္က်ား တပ္ဖြဲ႔ ကလည္း မေန႔က ၅ ေယာက္ပဲ” ဟု ဗိုလ္ၾကီးေစာထဲေနက မဇၥ်ိမကို ေျပာသည္။ တပ္မဟာ ၆ ဒူးပလာယာခ႐ိုင္ ၾကာအင္းဆိပ္ၾကီး ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ ေခ်ာင္းဆံုေက်းရြာတြင္ အေျခခ်ေန ေသာ နအဖတပ္ရင္း ခမရ ၃၅၆ ႏွင့္ အစားထိုးရန္ ယမန္ေန႔က ဝင္ေရာက္လာသည့္ အင္အား ၆၀ ပါ ခမရ ၃၅၅ တပ္ဖြဲ႔အား ေကအန္အယ္ေအ တပ္ရင္း ၁၆၊ တပ္ခြဲ ၂ မွ တပ္ၾကပ္ၾကီး ထီးဖာ့ ဦးေဆာင္ေသာ တပ္သား ၅ ဦးပါ ေပ်ာက္က်ားတပ္ဖြဲ႔က ျခံဳခို တိုက္ခိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္။ တပ္မဟာ ၆ ထဲတြင္ ဒူးပလာယာ ခ႐ိုင္တခုသာရွိၿပီး ေကာ့ကရိတ္၊ ၾကာအင္းဆိပ္ၾကီး၊ ဝင္းေရး၊ က်ဳံဒိုး ၿမိဳ႕နယ္မ်ားပါရွိသည္။ ခ႐ိုင္တခုလံုးတြင္ နအဖ ဗ်ဴဟာ ၄ ခုခ်ထားၿပီး တပ္အင္အား ၁၂၀၀ ေက်ာ္ရွိ ေၾကာင္း၊ အင္အား ၄၀၀ ခန္႔ရွိ ဒီေကဘီေအ ဗ်ဴဟာ ၁ ခုလည္း ခ်ထားေၾကာင္း သိရသည္။ ယခုလ ၁၈ ရက္ေန႔ကလည္း နအဖ ေျချမန္တပ္ရင္း ၂၈၃ ႏွင့္ ေကအန္အယ္ေအတပ္တို႔ ၾကာအင္းဆိပ္ ၾကီးၿမိဳ႕နယ္အတြင္း၌ ပစ္ခတ္မႈမ်ား ျဖစ္ပြားျခင္းေၾကာင့္ ေဒသခံအိမ္ေထာင္စု ၄ စုမွ မိသားစုဝင္ ၁၆ ဦး ထိုင္းျမန္မာ နယ္စပ္ဘက္သို႔ ထြက္ေျပး တိမ္းေရွာင္ခဲ့ရေၾကာင္း သိရသည္။ ယခုႏွစ္ ဇြန္လပိုင္းမွစ၍ ေကအန္အယ္ေအ တပ္မဟာ ၇ နယ္ေျမအတြင္း၌ နအဖႏွင့္ ဒီေကဘီေအတို႔၏ ပူးေပါင္း ထိုးစစ္ဆင္မႈေၾကာင့္ ဘားအံခ႐ိုင္အတြင္းရွိ ေဒသခံ စစ္ေျပးဒုကၡသည္ ၄၀၀၀ ခန္႔ ထိုင္းႏိုင္ငံ တာ့ခ္ခ႐ိုင္ ထာ့ေဆာင္ယန္းၿမိဳ႕နယ္ရွိ မဲ့သရီ၊ သေလထာ့၊ အူသူးထ၊ ႏို႔ဘိုး စသည့္ ယာယီစခန္းမ်ားတြင္ ဒုကၡသည္အျဖစ္ လာေရာက္ ခိုလံႈၾကရသည္။ ဧရာ၀တီ

MATUT HTI NA »

၁၉၈၈ ဒီမိုကေရစီအေရးေတာ္ပံု မွတ္တမ္းအတြက္ ဖိတ္ေခၚျခင္း

၁၉၈၈ ၾသဂုတ္လ ၈ ရက္ေန႔မွာ စတင္ခဲ့တဲ့ ျပည္လံုးကၽြတ္ ဆႏၵျပပြဲႀကီးမွာ တျပည္လံုးက ေက်ာင္းသား၊ ေက်ာင္းသူေတြ၊ အလုပ္သမား၊ လယ္သမားေတြ၊ အစိုးရအမႈထမ္း အရာထမ္းေတြနဲ႔ အႏုပညာ သမားေတြ ၊ စာေပသမားေတြ လမ္းေပၚထြက္ ဆႏၵျပခဲ့ၾကေပမယ့္ စစ္အစိုးရ အာဏာသိမ္းလိုက္တဲ့ စက္တင္ဘာ ၁၈ ရက္ေနာက္ပိုင္းမွာေတာ့ လမ္းေပၚ ထြက္ခဲ့သူေတြထဲက ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ ကိုယ့္အိမ္ကိုယ့္ရာကို ျပန္မေရာက္ၾကဘဲ ေပ်ာက္ခ်င္းမလွ ေပ်ာက္ခဲ့ရပါတယ္။

စစ္အာဏာသိမ္းတဲ့ စက္တင္ဘာ ၁၈ ရက္ေန႔မွာ စစ္အာဏာရွင္ေတြရဲ႕ လက္ခ်က္နဲ႔ ေသဆံုးခဲ့ရတဲ့ အထက္တန္းေက်ာင္းသူေလး မဝင္းေမာ္ဦးရဲ႕ ရုပ္အေလာင္းကို သယ္ေဆာင္ေပးခဲ့တဲ့ ေဆးတကၠသိုလ္ ေက်ာင္းသား ၂ ဦးရဲ႕ ေနာက္ကြယ္က ျဖစ္ရပ္ကို မၾကာေသးခင္က ဧရာဝတီမဂၢဇင္းမွာ “ၾကယ္ေတြ ေႂကြတဲ့တုိင္းျပည္” ဆုိတဲ့အမည္နဲ႔ ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။

မဝင္းေမာ္ဦး ေသဆံုးခဲ့ရပံုနဲ႔ ပတ္သက္လို႔လည္း သူ႔ဘခင္ကို ဧရာဝတီမဂၢဇင္းက ဆက္သြယ္ေမးျမန္းၿပီး ေဖာ္ျပခဲ့ပါတယ္။

ဧရာဝတီမဂၢဇင္း (အဂၤလိပ္ပိုင္း) ရဲ႕ သုေတသန စာမ်က္ႏွာမွာလည္း ၈၈ အေရးေတာ္ပံုကာလက စစ္ကိုင္းမွာ ေသဆံုးခဲ့သူေတြရဲ႕ စာရင္း http://www.irrawaddy.org/research_show.php?art_id=3531 ၊ ရန္ကုန္ ေဆးရံုႀကီးကေန ရခဲ့တဲ့ ေသဆံုးသူ၊ ဒဏ္ရာရသူေတြရဲ႕ စာရင္း http://www.irrawaddy.org/research_show.php?art_id=441 http://www.irrawaddy.org/research_show.php?art_id=3530 ကို ဘယ္လိုပံုစံနဲ႔ ဒဏ္ရာရခဲ့တယ္၊ ေသဆံုးခဲ့ရတယ္ဆိုတဲ့ အခ်က္အလက္နဲ႔ တကြ ေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ စစ္အာဏာရွင္ေတြ လက္ခ်က္နဲ႔ မထင္မရွား ေသဆံုးခဲ့ရတဲ့ သူရဲေကာင္းေတြရဲ႕ အေထာက္ အထားေတြ အမ်ားႀကီး ေပ်ာက္ဆံုးေနပါေသးတယ္။ တခ်ိဳ႕ကေတာ့ သူတုိ႔ သူငယ္ခ်င္း၊ သူတို႔ ေမာင္ႏွမ၊ သူတို႔ ခ်စ္သူ၊ သူတို႔ သားသမီးေတြ ေပ်ာက္ကြယ္ခဲ့ရတာနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး ေသေသခ်ာခ်ာ ေျပာႏုိင္ၾက ေပမယ့္ ဘယ္သူ႔ကို ေျပာရမယ္၊ ဘယ္ကို ဘယ္လို ေပးပို႔ရမယ္ဆိုတာ မသိဘူး ျဖစ္ေနၾကမွာပါ။

တခ်ိဳ႕အခ်က္အလက္ေတြကေတာ့ ေသဆံုးသူ၊ ေပ်ာက္ဆံုးသြားသူေတြရဲ႕ ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္း၊ မိသားစု ေတြကတဆင့္ ရန္ကုန္အေျခစိုက္ သံရံုးေတြ၊ ႏုိင္ငံျခား မီဒီယာေတြရဲ႕ လက္ထဲမွာ ရွိေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သတင္းေပးပို႔သူေတြက စစ္အာဏာပိုင္ေတြကို ေၾကာက္ရြံ႕တာေၾကာင့္ အမ်ားသိေအာင္ ေဖာ္ျပဖို႔ ခက္ခဲၿပီး ဖ်က္ဆီးလိုက္ရတာေတြ အမ်ားႀကီးရွိေနပါတယ္။

ဒါေၾကာင့္ ၁၉၈၈ အေရးေတာ္ပံုႀကီးထဲမွာ ပါဝင္ခဲ့ၿပီး စစ္အာဏာရွင္လက္ခ်က္နဲ႔ ေသဆံုးခဲ့ရသူေတြ၊ ဒဏ္ရာ ရခဲ့သူေတြနဲ႔ ေပ်ာက္ဆံုးသြားသူေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ ဧရာဝတီမဂၢဇင္းက စုေဆာင္းလိုပါတယ္။ သူတို႔နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အေထာက္အထားေတြ၊ သူတို႔ တေယာက္ခ်င္းစီရဲ႕ ေနာက္ကြယ္က ဇာတ္လမ္း ေတြကို ေျပာျပႏုိင္မယ္ဆိုရင္ ေက်းဇူးျပဳၿပီးinformation@irrawaddy.org ကို email ေပးပို႔ေစခ်င္ ပါတယ္။ စာတိုက္ကတဆင့္ ေပးပို႔ခ်င္တယ္ဆိုရင္ေတာ့ P.O Box 242, Chiang Mai University Post Office, Chiang Mai, 50202, Thailand ကို ဆက္သြယ္ ေပးပို႔ႏုိင္ပါတယ္။

ဧရာ၀တီ

MATUT HTI NA »

Junta Asks Thai Military to Mediate with Shan

The Burmese junta has asked Thai military officials to encourage the Shan State Army-South (SSA-South) to enter into cease-fire talks, according to the Shan Herald Agency for News.

Saeng Juen, an editor at the Thailand-based news agency, said that a leading Thai peace mediator told him that the Burmese government wants the SSA-South to get involved in building the Union of Burma.

However, speaking to The Irrawaddy on Tuesday, Sai Sheng Murng, the deputy spokesman of the SSA-South, said that they haven’t been contacted by Thai or Burmese officials.

“We always welcome them with an open door for peace talks. But, I don’t think the junta wants peace in Burma because if they did why don’t they talk with other ethnic ceasefire groups to solve the political conflicts in the country,” he said.

“Instead of solving political conflicts, I only see them mobilizing their troops in Shan State, and one day they will announce that they’re going to war.”

The Burmese junta rarely sought peace talks with the SSA-South in previous years because it accused the SSA-South of involvement with Khun Sa, a drug lord in Shan State who was known for his widespread involvement with opium and other illegal drugs.

Meanwhile, the SSA-South has reportedly invited several ethnic armed cease-fire groups including the United Wa State Army, the largest ethnic armed group with 25,000 soldiers, to form an alliance.

Saeng Juen said that the junta is worried that other armed ethnic cease-fire groups will join with the SSA-South, and the peace talks are a way to discredit the Shan group.

In the past, the Burmese junta successfully used the UWSA to fight the SSA in Shan State.

Burma analysts say that the junta doesn’t want to see ethnic armed groups form an alliance and it’s attempting to use a “divide-and-rule” tactic.

The junta offered to hold peace talks with the SSA-South in 2007, but the proposal fell apart when the two sides couldn’t agree on a location.

After many years of civil war in Shan State, thousands of ethnic Shan have fled to Thailand. In July, about 10,000 Shan were forced to relocate in Laika Township in central Shan State because of incursions by junta troops. Many villagers were arrested and tortured while junta troops launched military operations against the SSA-South, according to the Shan Women’s Action Network and the Shan Human Rights Foundation, both based in Chiang Mai.

Seventeen ethnic armed groups have signed cease-fire agreements with the junta. One cease-fire group, the Democratic Karen Buddhist Army, has agreed to form a border guard force with its troops, while the other groups do not support the plan.

In August, junta troops occupied the Kokang area around Laogai Township in northern Shan State and more than 35,000 Kokang refugees fled to China. Many villagers in Shan State believe that war with the junta will break out again in the region.

The Kokang area was peaceful for more than a decade after the Kokang signed a cease-fire agreement.

The junta is moving reinforcements into Mong Yang Township in northeastern Shan State, where Infantry Battalions 279 and 281 are located. Analysts say the total number of troops will number about 10,000.

The region is known as the largest producer of opium in Southeast Asia. The junta has accused ethnic cease-fire groups of using opium and illegal drugs to fund their armies and businesses.

Irrawaddy

MATUT HTI NA »

ျမန္မာကေလးငယ္ ေမာင္ေသာင္ဒီ ဂ်ပန္စကၠဴအရုပ္ခ်ိဳးၿပိဳင္ပဲြ တတိယဆုရရိွ

ဂ်ပန္ႏုိင္ငံမွာျပဳလုပ္တဲ့ စကၠဴေလယာဥ္လႊတ္ၿပိဳင္ပြဲမွာ ထုိင္းႏုိင္ငံကုိယ္စားျပဳ ယွဥ္ၿပိဳင္ၿပီး တတိယဆုရခဲ့တဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံသား မိဘေတြက ဖြားတဲ့ ေမာင္ေသာင္ဒီကုိ ထုိင္းသိပံၸနဲ႔ နည္းပညာဌာနက ဂုဏ္ျပဳခ်ီးျမွင့္ လုိက္ပါတယ္။ ခုလုိ ထူးထူးခြ်န္ခြ်န္ ျဖစ္မႈဟာ က်န္တဲ့ ျမန္မာေရႊ႔ေျပာင္းအလုပ္သမားေတြရဲ႕ ကေလးငယ္ေတြအတြက္လည္း နမူနာေကာင္း တခုပဲလုိ႔ ျမန္မာ ႏုိင္ငံသားေတြက ေျပာဆုိၾကပါတယ္။ အေျခေနကုိေမးျမန္းထားတဲ့ VOA ထုိင္းအေျခစုိက္သတင္းေထာက္ ကုိေက်ာ္ထင္က တင္ျပေပးထားပါတယ္။

ထုိင္းႏုိင္ငံကုိယ္စားျပဳ ယွဥ္ၿပိဳင္ခဲ့တဲ့ အသက္ (၁၂)ႏွစ္သား ေမာင္ေသာင္ဒီဟာ ဒီကေန႔ ေန႔လည္ပုိင္းမွာ ထုိင္းႏုိင္ငံသုိ႔ ျပန္လည္ေရာက္ရွိလာပါတယ္။ သူ႔ကုိ ထုိင္းသိပံၸနဲ႔ နည္းပညာဌာနက သီးျခားဂုဏ္ျပဳတဲ့ အစီအစဥ္တခုကုိလည္း ဒီညေနပုိင္း မွာ ျပဳလုပ္မယ္လုိ႔သိရပါတယ္။ ဒီေန႔လယ္ပုိင္း ေလယာဥ္ကြင္းမွာ ေစာင့္ဆုိင္းေနတဲ့ ဖခင္ စုိင္းညႊန္႔က ခုလုိေျပာျပပါတယ္။

“ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ေလယာဥ္ကြင္းမွာ ေမာင္ေသာင္ဒီကုိ ေစာင့္ေနၾကပါတယ္။ သူ႔ အနာဂတ္ ေရွ႕ကုိေတာ့ ဘာမွ ေတြးမထား ေသးပါဘူး။ ခုလုိဆုရတဲ့အတြက္ ၀မ္းသာတယ္ဆုိတာပဲ ေျပာခ်င္ပါတယ္။”

ေမာင္ေသာင္ဒီဟာ ၿပီးခဲ့တဲ့ စေနေန႔က တုိက်ိဳမွာ ျပဳလုပ္ခဲ့တဲ့ အုိရီဂါမီ စကၠဴ ေလယာဥ္ လႊတ္ၿပိဳင္ပြဲမွာ ၁၀.၅၃ စကၠန္႔အၾကာ ေလထဲ ၀ဲေအာင္ လႊတ္တင္ႏုိင္တဲ့အတြက္ တတိယဆု ရခဲ့တာျဖစ္ၿပီး အခုရခဲ့တဲ့ စံခ်ိန္ဟာ ထုိင္းႏုိင္ငံမွာ ၿပီးခဲ့တဲ့ ၾသဂုတ္လ က သူကုိယ္တုိင္ တင္ထားခဲ့တဲ့ စံခ်ိန္ထက္ ၂စကၠန္႔နီးပါး ေလ်ာ့့နည္းသြားတာျဖစ္ပါတယ္။ သူ႔ရဲ႕ဆရာမ ၀ီရတ္ခ်နီးက တပည့္တေယာက္ ခုလုိ ထြန္းထြန္းေပါက္ျဖစ္လာတဲ့အတြက္ ဂုဏ္ယူတယ္လုိ႔ ေျပာပါတယ္။

"၀မ္းသာတယ္။ ပီတိျဖစ္မိတာေပါ့။ ကုိယ္တပည့္က ထုိင္းႏုိ္င္ငံကုိယ္စား ထူးထူးခြ်န္ခြ်န္ စြမ္းေဆာင္ေပးႏုိင္တဲ့ အတြက္ သူ႔ကုိ ထုိင္းႏုိင္ငံအတြက္ လူေတာ္လူေကာင္း တေယာက္ ျဖစ္လာေစခ်င္တာလုိ႔ ေျပာသြားတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ”

သူ႔ရဲ႕ေအာင္ျမင္မႈဟာ က်န္တဲ့ ျမန္မာေရႊ႕ေျပာင္း အလုပ္သမားေတြရဲ႕ ခေလးငယ္ေတြ အတြက္လည္း စံနမူနာေကာင္း တခုျဖစ္တယ္လုိ႔ ရွမ္းအမ်ိဳးသမီးေရး လႈပ္ရွားမႈ ကြန္ယက္အဖြဲ႔၀င္ မခမ္းယုံက ေျပာပါတယ္။

“၀မ္းသာတယ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲဆုိေတာ့ သူမသြားခင္ကတည္းကလည္း အရမ္းပဲ စိတ္လႈပ္ရွားတယ္ေပါ့ေနာ္။ ဘာျဖစ္လုိ႔လဲ ဆုိေတာ့ သူလည္း ဒီဂိမ္းသြား ၿပိဳင္ႏုိင္ဖုိ႔ဆုိတာ သြားႏုိင္လား.. မသြားႏုိင္လား အမ်ားႀကီးရင္ဆုိင္ရတယ္ေလ။ သူ႔အခက္ခဲ အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ သူတေယာက္တည္းနဲ႔ ရုန္းကန္ဖုိ႔ဆုိတာ လြယ္တဲ့ ကိစၥမဟုတ္ပါဘူး။ ဒါေပမဲ့လည္း သူ႔ဆရာမအေနနဲ႔ သက္ဆုိင္ရာ လူႀကီးေတြနဲ႔ အမ်ားႀကီး သူ႔ကုိ အေထာက္အကူ ေပးခဲ့တယ္။ အဲဒီအေပၚမွာ ကၽြန္မတုိ႔လည္း အမ်ားၾကီး ၀မ္း သာ အားရရွိခဲ့တယ္ေပါ့ေနာ္။ အခုလည္း သြားၿပိဳင္ခဲ့ၿပီးၿပီ။ တတိယရခဲ့တဲ့အေပၚ အရမ္း၀မ္းသာတယ္။ ေမွ်ာ္လင့္ေနတယ္။ ကၽြန္မတုိ႔ Migrant ေက်ာင္းသူေက်ာင္းသားေတြ အနာဂတ္အတြက္လည္း ဒီထက္ထူးခြ်န္တဲ့လူေတြ မ်ားမ်ား ထြက္ေပၚလာ ေအာင္ နမူနာေကာင္းေတြေပါ့ေနာ္”

ေမာင္ေသာင္ဒီရဲ႕ၿပိဳင္ပြဲကုိ ကုိယ္တုိင္သြားေရာက္အားေပးခဲ့သူတေယာက္က ျမန္မာႏုိင္ငံ သားတေယာက္ေနနဲ႔ ထုိင္း ကုိယ္စားျပဳသြားေရာက္ယွဥ္ၿပိဳင္မႈအေပၚ သူ႔အျမင္ကုိ အခုလုိေျပာျပပါတယ္။

“ထုိင္းဘုရင္နဲ႔ ဘုရင္မပုံကုိကုိင္ထားၿပီး အဲဒီမွာ ထပ္ၿပီး ေလ့က်င့္ဖုိ႔အတြက္ ထုိင္ၿပီး တန္းစီေနရတာေပါ့ေနာ္။ ကုိယ့္ဗမာ လူမ်ိဳး၊ ကုိယ့္ႏုိင္ငံ၊ ကုိယ့္လူမ်ိဳးျဖစ္ပါလ်က္နဲ႔ သူမ်ားႏုိင္ငံကုိယ္စားျပဳၿပီး သူမ်ားရဲ႕စာအုပ္ကေလးနဲ႔လာၿပီး ဒီၿပိဳင္ပြဲကုိ ၀င္ေရာက္ႏုိ္င္ခြင့္ရတဲ့အတြက္ အလြန္တရာမွေၾကကြဲရင္း အလြန္တရာ ဂုဏ္ယူရပါတယ္။”

ေစာေစာပုိင္းတုန္းကေတာ့ ထုိင္းျပည္ထဲေရး၀န္ႀကီးဌာနဟာ ေမာင္ေသာင္ဒီကုိ ယာယီပတ္စပုိ႔ ထုတ္ေပးဖုိ႔ ငင္းဆုိခဲ့ေပမဲ့ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ အဘီဆစ္ ၀က္ခ်ာခ်ီ၀ က ခရီးသြားလာခြင့္ျပဳ လုိက္တာျဖစ္ပါတယ္ခင္ဗ်

MATUT HTI NA »

Myanmar junta still repressing monks

Myanmar's Buddhist monks face continuing intimidation, repression and severe jail sentences two years after the junta's crackdown on anti-government protests, a rights group said Tuesday.

A report from Human Rights Watch (HRW) said around 240 monks were serving tough prison terms, while thousands have been disrobed or live under "constant surveillance" following their leading role in the 2007 demonstrations.

The protests began as small rallies against the rising cost of living but escalated into huge demonstrations led by crowds of monks that posed the biggest challenge to junta rule in nearly two decades.

The new report said the potential for a repeat of the protests is "very real" if the international community does not put pressure on the regime to enact credible political reform ahead of elections planned for 2010.

It details the arrest, beating and detention of individual monks after the 2007 uprising, in which at least 31 people were killed as security forces cracked down on protesters in the country formerly known as Burma.

The junta has since closed down health and social service programmes run by local monastic groups across the country and intensified surveillance of monasteries, according to the report.

It said many monks -- who also face repression for their important social service role after the devastation of Cyclone Nargis in 2008 -- have left their monasteries and returned to their villages or sought refuge abroad.

The cyclone killed 138,000 people and prompted international criticism of the government's slow response.

"The stories told by monks are sad and disturbing, but they exemplify the behavior of Burma's military government as it clings to power through violence, fear, and repression," said Brad Adams, Asia director at Human Rights Watch.

"The monks retain a great deal of moral authority, making principled stands by monks very dangerous for a government that doesn't."

Meanwhile the rights group accused the junta of using Buddhism as a tool to gain political legitimacy -- for example by lavishing gifts on selected senior monks and monasteries.

"It would not be surprising to see monks on the streets again if social grievances are not addressed," Adams added.

On Friday Myanmar authorities freed two journalists who helped victims of last year's cyclone and released several opposition activists as part of an amnesty for more than 7,000 prisoners, according to witnesses.

Their release followed another HRW report on Wednesday that said the number of political prisoners in Myanmar had doubled to more than 2,200 in the past two years.

UN chief Ban Ki-moon welcomed the release of prisoners but urged the junta to free those still being held, including opposition leader Aung San Suu Kyi.

Kachin Post

MATUT HTI NA »